Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदांगो वेदवाहनः । कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः

Transliteration

dharmadhvajo vedakarttā vedāṃgo vedavāhanaḥ | kṛtaṃ tretā dvāparaśca kaliḥ sarvāmarāśrayaḥ

Translation

وہ دھرم کا عَلَم ہے؛ وید کا بنانے والا؛ وید کے اَنگ ہی؛ اور وید کو اٹھانے والا۔ وہی کِرت، تریتا، دواپر اور کلی ہے—تمام اَمروں کی پناہ۔

Word by Word

• धर्मध्वजः: banner/standard of dharma
• धर्मध्वजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य ध्वजः)

• वेदकर्त्ता: maker/author of the Veda
• वेदकर्त्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य कर्ता)

• वेदाङ्गः: limb/auxiliary of the Veda
• वेदाङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य अङ्गम्/अङ्गः)

• वेदवाहनः: carrier/vehicle of the Veda
• वेदवाहनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य वाहनः)

• कृतम्: Kṛta (Satya) age
• कृतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युगनाम (कृतयुगः)

• त्रेता: Tretā age
• त्रेता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रेता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युगनाम

• द्वापरः: Dvāpara age
• द्वापरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वापर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युगनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• कलिः: Kali age
• कलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युगनाम

• सर्वामराश्रयः: refuge of all immortals (gods)
• सर्वामराश्रयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अमर (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषाम् अमराणाम् आश्रयः)

Speaker

Indra (Śakra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Lord as a tall banner-pole of Dharma (dharmadhvaja) rising from a temple precinct; Vedas personified as sages or as four scrolls forming a garland; the four yugas depicted as four panels/figures (golden Kṛta, silver Tretā, copper Dvāpara, dark Kali) all bowing to the same refuge.

Characters & Entities

• Dharma
• Veda
• Kṛta-yuga
• Tretā-yuga
• Dvāpara-yuga
• Kali-yuga
• Amaras (Devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma and Veda endure through time because the divine light sustains them; remembering Sūrya as the foundation of yugas strengthens right conduct in every age.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where such praise is situated within the tīrtha’s māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied is Vedic-aligned stotra/japa—reciting Sūrya’s names as an act of dharma.