Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गन्धर्वसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तविंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye gandharvaseneśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کی ایکاشیتی ساہسری سنہتا کے ساتویں پرَبھاس کھنڈ میں، پرَبھاس کْشیتْر ماہاتمیہ کے پہلے بھاگ کے اندر ‘گندھرو سینیشور کی ماہاتمیہ کی توصیف’ نامی ستائیسواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus (ends)
• इति: Sambandha (Textual marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative/colophon marker)

• श्री-स्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् स्कान्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular)

• एकाशीति-साहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses/units)
• एकाशीति-साहस्र्याम्: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: एकाशीति (संख्याशब्द) + साहस्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः—81,000)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular)

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); क्रमवाचक-विशेषण

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the Māhātmya of the Prabhāsa sacred field
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikarana (Location/within)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative Singular); समासः—तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• गन्धर्व-सेन-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: the description of the greatness of Gandharvaseneśvara
• गन्धर्व-सेन-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: Karta (Title/subject heading)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक) + सेन (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular); बहुपद-तत्पुरुष-समासः (गन्धर्वसेनेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named; called
• नाम: Sambandha (Appositive marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नाम-शब्दः, title-marker)

• सप्तविंशः: twenty-seventh
• सप्तविंशः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तविंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular); क्रमवाचक (27th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/heading)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

Speaker

Colophon / redactional closure (not a dialogue speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gandharvaseneśvara (chapter title focus) within Prabhāsa-kṣetra

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing panel: scribal flourish, chapter title banner ‘Gandharvaseneśvara-māhātmya’, and a symbolic liṅga icon marking completion.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra Māhātmya
• Gandharvaseneśvara
• Ekāśītisāhasrī Saṃhitā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking completion; its function is textual authentication and chapter identification rather than instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gandharvaseneśvara within Prabhāsakṣetra, as indicated by the chapter title.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this verse is a formal chapter closure.