Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

कश्यप उवाच । अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यदर्थनिचयो महान् । अर्थैश्वर्यविमूढोऽपि श्रेयसो भ्रश्यते द्विजः

kaśyapa uvāca | anartho brāhmaṇasyaiṣa yadarthanicayo mahān | arthaiśvaryavimūḍho'pi śreyaso bhraśyate dvijaḥ

کَشیَپ نے کہا: برہمن کے لیے یہی بڑی آفت ہے کہ وہ بہت سا مال جمع کرے۔ دولت اور اقتدار کے فریب میں گم ہو کر یہ دِوِج (دو بار جنما) اعلیٰ خیر، یعنی شریَس، سے گر جاتا ہے۔

कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: वच् (to speak)
अनर्थःharm; misfortune
अनर्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध/स्वाम्यर्थ
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
अर्थनिचयःaccumulation of wealth
अर्थनिचयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक) + निचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अर्थानां निचयः)
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
अर्थैश्वर्यविमूढःdeluded by wealth and power
अर्थैश्वर्यविमूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्थ (प्रातिपदिक) + ऐश्वर्य (प्रातिपदिक) + विमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (अर्थैश्वर्येण विमूढः)
अपिeven; though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-शब्द (particle: even/though)
श्रेयसःfrom the good; from welfare
श्रेयसः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादानवाचक
भ्रश्यतेfalls away; deviates
भ्रश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रंश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: भ्रंश् (to fall away)
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Kaśyapa

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Sage Kaśyapa addresses a learned brāhmaṇa surrounded by riches; the brāhmaṇa’s sacred fire dims as coins pile up, while a path labeled ‘śreyas’ fades in the background.

K
Kaśyapa
B
Brāhmaṇa
D
Dvija
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

For the spiritually vowed, wealth easily becomes delusion and causes a fall from śreyas (the highest good).

Prabhāsa-kṣetra, where such teachings guide pilgrims toward inner purification.

No direct ritual; it warns against wealth-hoarding as contrary to brāhmaṇa-dharma.