Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

त्यजध्वं संचयान्सर्वाञ्जातीनां समुपद्रवान् । न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

Transliteration

tyajadhvaṃ saṃcayānsarvāñjātīnāṃ samupadravān | na hi saṃcayavānkaściddṛśyate nirupadravaḥ

Translation

تمام ذخیرہ اندوزی چھوڑ دو، کیونکہ یہ ہر طبقے اور ہر قوم کے لوگوں کے لیے آفت و اذیت کا سبب بنتی ہے۔ بے شک، جمع کرنے والا کوئی بھی شخص مصیبتوں سے بے نیاز دکھائی نہیں دیتا۔

Word by Word

• त्यजध्वम्: abandon (you all)
• त्यजध्वम्: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; धातु: त्यज् (to abandon)

• संचयान्: accumulations
• संचयान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संचय (प्रातिपदिक; √चि)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण

• जातीनाम्: of beings/classes
• जातीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन

• समुपद्रवान्: fraught with troubles
• समुपद्रवान्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + उपद्रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण; उपसर्ग: सम् (intensifier)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (indeed/for)

• संचयवान्: one who hoards
• संचयवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संचयवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive): ‘having accumulation’

• कश्चित्: anyone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम

• दृश्यते: is seen
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is seen’

• निरुपद्रवः: free from trouble
• निरुपद्रवः: Karta (Predicate nominative/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: निर् + उपद्रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; उपसर्ग: निर् (without)

Speaker

Unspecified in this snippet (contextually within a didactic dialogue in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A teacher-sage gestures toward a heap of goods turning into thorns and serpents (symbolic troubles), while pilgrims set down bundles and walk freely toward a seaside shrine.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hoarding breeds anxiety and harm; dharma favors restraint, simplicity, and non-attachment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (the sacred Prabhāsa region, associated with Soma and Śaiva–Vaiṣṇava sacred geography).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it gives an ethical injunction toward non-accumulation.