Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 72

Devanagari script

जंबूद्वीपाधिपाः सर्वे भवतामत्रवासि नाम् । आदेशं च करिष्यंति शिरस्याधाय शोभनम्

Transliteration

jaṃbūdvīpādhipāḥ sarve bhavatāmatravāsi nām | ādeśaṃ ca kariṣyaṃti śirasyādhāya śobhanam

Translation

جمبودویپ کے سب حکمران، تم جو یہاں بسنے والے ہو، تمہارے احکام کو سر پر رکھ کر عزت کے ساتھ بجا لائیں گے۔

Word by Word

• जंबूद्वीपाधिपाः: the rulers of Jambūdvīpa
• जंबूद्वीपाधिपाः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: जम्बूद्वीप + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: जम्बूद्वीपस्य अधिपाः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अधिपाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• भवताम्: of you (hon.)
• भवताम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (आदरार्थे), षष्ठी, बहुवचन

• अत्रवासिनाम्: of those dwelling here
• अत्रवासिनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अत्र + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः: अत्र वासिनः (सप्तमी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष)

• आदेशम्: command/order
• आदेशम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• करिष्यन्ति: will do/fulfil
• करिष्यन्ति: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• शिरसि: on (their) head
• शिरसि: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• आधाय: having placed
• आधाय: Kriya-viseshana (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: धा, उपसर्ग: आ-; पूर्वक्रिया

• शोभनम्: splendid/auspicious
• शोभनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आदेशम् इति विशेष्यस्य विशेषणम् (or क्रियाविशेषणवत्: splendidly)

Speaker

Soma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Māhātmya audience

Visual Art Cues

Scene: A ceremonial courtly tableau: kings from across Jambūdvīpa bow with folded hands, lifting a command to their heads in reverence before a Prabhāsa resident—set against the Somnātha shrine and coastal horizon.

Characters & Entities

• Soma
• Jambūdvīpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Residence in a sanctified kṣetra aligned with dharma grants moral authority; worldly power is meant to honor and protect sacred communities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as a spiritually sovereign region under Śrī Someśvara’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse asserts dharma-based social order—respect for kṣetra-dwellers and their righteous injunctions.