Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

तदा श्वेतस्य संसारग्रन्थेरत्यन्तदुर्भिदः । परं निर्मूलविच्छेदि क्रियतां तद्भवार्चनम्

Transliteration

tadā śvetasya saṃsāragrantheratyantadurbhidaḥ | paraṃ nirmūlavicchedi kriyatāṃ tadbhavārcanam

Translation

پس بھَو (شِو) کی وہ عبادت و پوجا کی جائے—جو سنسار کی نہایت سخت گرہ کو، جڑ سے کاٹ کر، اعلیٰ ترین طور پر توڑ دیتی ہے۔

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'then')

• श्वेतस्य: of Śveta
• श्वेतस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• संसारग्रन्थेः: of the knot of worldly existence
• संसारग्रन्थेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संसार-ग्रन्थि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (संसारस्य ग्रन्थिः)

• अत्यन्तदुर्भिदः: of (one) extremely hard to break
• अत्यन्तदुर्भिदः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अत्यन्त-दुर्भिद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारयः (अत्यन्तं दुर्भिदः = extremely hard to break)

• परम्: supreme; complete
• परम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्

• निर्मूलविच्छेदि: root-cutting; uprooting (destroying at the root)
• निर्मूलविच्छेदि: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मूल-विच्छेदिन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (निर्मूलः विच्छेदः यस्य/यत्)

• क्रियताम्: let (it) be done
• क्रियताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): 'let it be done'

• तद्भवार्चनम्: worship arising from that (i.e., devotion born of that)
• तद्भवार्चनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद्-भव-अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य भवः = तद्भवः; तद्भवस्य अर्चनम्)

Speaker

Skanda (deduced; verse appears as exhortation within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Characters & Entities

• Śveta
• Bhava
• Śiva
• Saṃsāra-granthi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva-worship (Bhavārcana) is presented as a liberating practice that uproots the deepest bondage of saṃsāra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the overarching sacred setting of the instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhavārcana—ritual worship/arcana of Bhava (Śiva).