Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

यथा रुद्रा यथा देवा मरुतो वसवोऽश्विनौ । ब्रह्मा च सोमसूर्यौ च तथा लोके द्विजोत्तमाः

Transliteration

yathā rudrā yathā devā maruto vasavo'śvinau | brahmā ca somasūryau ca tathā loke dvijottamāḥ

Translation

جیسے رُدر، دیو، مَرُت، وَسُو اور اَشوِنی ہیں، ویسے ہی اس لوک میں دِویجوتّم ہیں—جن کی شان اُن دیویہ جماعتوں کے برابر سمجھی جاتی ہے۔

Word by Word

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक/तुलनार्थक (indeclinable; comparative particle “as/just as”)

• रुद्राः: Rudras
• रुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक/तुलनार्थक

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• मरुतः: Maruts
• मरुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (मरुतः = मरुतः/मरुतः, Vedic/epic plural)

• वसवः: Vasus
• वसवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन (प्रातिपदिक ब्रह्मन्, रूपम् ब्रह्मा)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction “and”)

• सोमसूर्यौ: Soma and Sūrya
• सोमसूर्यौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमास; पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; तुलनार्थक/एवमेव (indeclinable “so/likewise”)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन

• द्विजोत्तमाः: the best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A grand tableau: rows of divine hosts—Rudras, Maruts, Vasus, Aśvins—on one side; on the other, a line of dignified brāhmaṇas, visually echoing the divine ranks, suggesting equivalence in honor.

Characters & Entities

• Rudra
• Deva
• Marut
• Vasu
• Aśvin
• Brahmā
• Soma
• Sūrya
• Dvijottama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It elevates the dharmic Brāhmaṇa as a terrestrial counterpart to divine classes, urging reverence and right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the text reinforces tīrtha dharma through honoring sacred persons.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is a theological comparison supporting reverence.