Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तत्र यः पूजयेद्भक्त्या तल्लिंगं पापमोचनम् । स पुत्रपशुमान्धीमान्मोदते पृथिवीतले

Transliteration

tatra yaḥ pūjayedbhaktyā talliṃgaṃ pāpamocanam | sa putrapaśumāndhīmānmodate pṛthivītale

Translation

جو کوئی وہاں عقیدت کے ساتھ اُس گناہ موچن لِنگ کی پوجا کرے، وہ اولاد اور مویشیوں سے مالا مال، نیک فہم ہو کر زمین پر خوشی سے رہتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• तत्-लिङ्गम्: that liṅga
• तत्-लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• पाप-मोचनम्: sin-removing
• पाप-मोचनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + मोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (for liṅga)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• पुत्र-पशु-मान्: possessing sons and cattle
• पुत्र-पशु-मान्: Predicate adjective (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + पशु (प्रातिपदिक) + मतुप्-प्रत्ययान्त मान् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); मतुप् (possessive suffix)

• धीमान्: intelligent
• धीमान्: Predicate adjective (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• मोदते: rejoices
• मोदते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपदम्

• पृथिवी-तले: on the surface of the earth
• पृथिवी-तले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mārkaṇḍeyeśa (liṅga) in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in simple garments worships a radiant, pāpa-mocana Śiva-liṅga at Prabhāsa; offerings of water and bilva; nearby sages and coastal light suggest the sanctity of the kṣetra.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī
• Nīlakaṇṭha/Guhāliṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti offered at a sanctified liṅga yields both inner purification (pāpa-mocana) and worldly well-being aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nīlakaṇṭha, the Guhāliṅga near Mārkaṇḍeya in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devotional worship (bhaktyā pūjā) of the liṅga at that site.