Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

क्षेत्रं पापहरं ज्ञात्वा तत्र प्रातिष्ठदीश्वरम् । मुक्तश्चैवाभवत्पापात्तस्मात्पुत्रवधोद्भवात्

kṣetraṃ pāpaharaṃ jñātvā tatra prātiṣṭhadīśvaram | muktaścaivābhavatpāpāttasmātputravadhodbhavāt

اس مقدّس کھیتر کو گناہ ہَرنے والا جان کر اُس نے وہاں ایشور کی پرتِشٹھا کی؛ اور بیٹے کے قتل سے پیدا ہونے والے اُس گناہ سے وہ یقیناً آزاد ہو گیا۔

kṣetramthe sacred field
kṣetram:
Karma (Object of jñātvā)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
pāpaharamsin-removing
pāpaharam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpāpa-hara (प्रातिपदिक; पाप + हर)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying kṣetram)
jñātvāhaving known
jñātvā:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootjñā (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
prātiṣṭhathe installed/established
prātiṣṭhat:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootpra-sthā (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
īśvaramĪśvara (Lord Śiva)
īśvaram:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
muktaḥfreed
muktaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootmukta (प्रातिपदिक; मुच्-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (freed)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
pāpātfrom sin
pāpāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative); एकवचन
tasmātfrom that
tasmāt:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी (Ablative); एकवचन; सर्वनाम
putravadhodbhavātarising from the killing of (his) son
putravadhodbhavāt:
Apadana (Source/Cause)
TypeNoun
Rootputra-vadha-udbhava (प्रातिपदिक; पुत्र + वध + उद्भव)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative); एकवचन; हेत्वर्थे (as causal source)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (context of Mānavīśvara-māhātmya)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A remorseful king/pilgrim in Prabhāsa installs a Śiva-liṅga with ritual vessels; the atmosphere is penitential yet hopeful, with the kṣetra’s sanctity radiating as the burden of sin lifts.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Manu

FAQs

A tīrtha’s sanctity (kṣetra-māhātmya) works with sincere corrective action to dissolve accumulated sin.

Prabhāsa-kṣetra as a pāpa-hara kṣetra, centered on Mānavīśvara (Īśvara installed there).

Establishing Īśvara (liṅga-pratiṣṭhā) at the holy kṣetra as an act of prāyaścitta.