Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तत्र स्नात्वा पूजयेद्यः शूलिनं स्वामिपूजितम् । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्गच्छेत्स्वामिपुरं महत्

Transliteration

tatra snātvā pūjayedyaḥ śūlinaṃ svāmipūjitam | sa muktaḥ pātakaiḥ sarvairgacchetsvāmipuraṃ mahat

Translation

جو کوئی وہاں غسل کرکے، سوامی کے پوجے ہوئے ترشول دھاری پرمیشور کی پوجا کرے، وہ سب گناہوں سے چھوٹ کر سوامی پُر کے عظیم دھام کو پہنچتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक-अव्यय)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• शूलिनम्: Śūlin (Śiva)
• शूलिनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; शिवस्य नाम

• स्वामिपूजितम्: worshipped by the Lord
• स्वामिपूजितम्: Visheshana (Adjective of object)
• Type: Adjective
• Root: स्वामि-पूजित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (यहाँ शूलिनम् इति पुंलिङ्ग-द्वितीया-एकवचनानुगुणं), द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वामिना पूजितम्)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘सः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• पातकैः: from sins
• पातकैः: Apadana/Hetu (Cause/Separation)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘पातकैः’ इति विशेषणम्

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• स्वामिपुरम्: the Lord’s city
• स्वामिपुरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वामि-पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वामिनः पुरम्)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘स्वामिपुरम्’ इति विशेषणम्

Speaker

Narrator (within Prabhāsakṣetramāhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kumāreśvara-kūpa (before Kumāreśvara)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: bhāmini (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe at the stone well before the shrine, then proceed with offerings to the trident-bearing Śiva-liṅga; a luminous path or celestial gateway symbolizes ‘Svāmipura’ as the promised destination.

Characters & Entities

• Śiva (Śūlin)
• Kumāreśvara
• Sacred well/tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna joined with Śiva-pūjā is presented as a complete purifier that culminates in attaining the Lord’s abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The bathing spot/well before Kumāreśvara in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at the site followed by pūjā of Śiva (Śūlin).