Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

समं वर्त्तस्व कन्यासु मामकासु निशाकर । अन्यथा दोषभागी त्वं भविष्यसि न संशयः

samaṃ varttasva kanyāsu māmakāsu niśākara | anyathā doṣabhāgī tvaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ

اے رات کے بنانے والے (نِشاکر)، میری بیٹیوں کے ساتھ یکساں برتاؤ کرو؛ ورنہ بے شک تم بھی قصور کے شریک ٹھہرو گے، اس میں کوئی شک نہیں۔

समम्equally
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative) — “equally”
वर्तस्वbehave, conduct yourself
वर्तस्व:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम् — “conduct yourself”
कन्यासुamong the maidens
कन्यासु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् — “among the maidens/daughters”
मामकासुmy
मामकासु:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमामक (प्रातिपदिक; मम + क प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; कन्यासु इत्यस्य विशेषणम् — “my (own)”
निशाकरO Moon
निशाकर:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिशा-कर (प्रातिपदिक; निशा + कर)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् — “O night-maker (Moon)”
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — “otherwise”
दोषभागीa sharer in blame
दोषभागी:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदोष-भागिन् (प्रातिपदिक; दोष + भागिन्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः — “partaker of fault/blame”
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — “you”
भविष्यसिwill be
भविष्यसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् — “you will be”
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपातः (negation particle) — “not/no”
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — “doubt”

Prajāpati Dakṣa

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Dakṣa confronts Soma with a firm yet controlled gesture—hand raised in instruction—while Soma stands respectfully; the starry canopy emphasizes Soma’s domain and the gravity of the command to be equal.

D
Dakṣa
N
Niśākara (Soma/Moon)
D
Dakṣa’s daughters

FAQs

Samatā (equitable conduct) is dharma; persistent partiality turns into moral fault with inevitable consequence.

The command appears within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, a sacred-geography section praising Prabhāsa through dharmic history.

No ritual instruction; it is a prescriptive dharmic rule: equal treatment and avoidance of doṣa (fault).