Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

Devanagari script

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । यत्त्वया मे सुपुत्रेण दृष्टो लोकपितामहः

Transliteration

adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam | yattvayā me suputreṇa dṛṣṭo lokapitāmahaḥ

Translation

مُرِکنڈو نے کہا: “آج میرا جنم پھلدار ہوا اور میری زندگی سچ مچ جی لی گئی—کیونکہ اے میرے نیک فرزند! تُو نے لوک پِتامہ (برہما) کے درشن کیے ہیں۔”

Word by Word

• अद्य: today, now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम (Genitive singular: my)

• सफलम्: fruitful, successful
• सफलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (Neuter, Nominative, Singular)

• जन्म: birth
• जन्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• सुजीवितम्: well-lived (life)
• सुजीवितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय-समास (सु + जीवितम् = well-lived life)

• यत्: since, because
• यत्: Hetu (Cause marker/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-सम्बन्ध (yad-arthaka; causal/relative: since/because)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम (Instrumental singular: by you)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (Genitive singular: my)

• सुपुत्रेण: by (my) good son
• सुपुत्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सु-पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (सु + पुत्र)

• दृष्टः: was seen
• दृष्टः: Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे (seen)

• लोकपितामहः: the grandsire of the world (Brahmā)
• लोकपितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक + पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य पितामहः)

Speaker

Mṛkaṇḍu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Mṛkaṇḍu, composed yet radiant, blesses his son; the hermitage glows softly as he declares his birth and life fulfilled by the son’s vision of Brahmā.

Characters & Entities

• Mṛkaṇḍu
• Mārkaṇḍeya
• Brahmā (Lokapitāmaha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A family’s highest fulfillment is dharmic excellence and divine vision attained by its members, not worldly gain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to Prabhāsakṣetra-māhātmya; the verse itself highlights Brahmā-darśana rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a statement of gratitude and spiritual fulfillment.