Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

Transliteration

rājānnaṃ teja ādatte śūdrānnaṃ brahmavarcasam | āyuḥ suvarṇakārānnaṃ yaśaścarmāvakartinaḥ

Translation

بادشاہ کا کھانا آدمی کی تابانی چھین لیتا ہے؛ شودر کا کھانا برہمنی وقار کو زائل کرتا ہے؛ سنار کا کھانا عمر گھٹاتا ہے؛ اور چمڑا کاٹنے والے کا کھانا ناموری کو کاٹ دیتا ہے۔

Word by Word

• राजान्नम्: king’s food
• राजान्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'राज्ञः अन्नम्' (king’s food); अत्र द्वितीया (आदत्ते इति क्रियायाः कर्म)

• तेजः: splendour/energy
• तेजः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (आदत्ते इति)

• आदत्ते: takes away/appropriates
• आदत्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शूद्रान्नम्: Śūdra’s food
• शूद्रान्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'शूद्रस्य अन्नम्'; अत्र द्वितीया

• ब्रह्मवर्चसम्: brahmanical radiance
• ब्रह्मवर्चसम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'ब्रह्मणः वर्चः' = brahmanical lustre; अत्र द्वितीया

• आयुः: lifespan
• आयुः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (आदत्ते इति अनुवृत्त्या)

• सुवर्णकारान्नम्: goldsmith’s food
• सुवर्णकारान्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुवर्णकार (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'सुवर्णकारस्य अन्नम्'; अत्र द्वितीया

• यशः: fame
• यशः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (आदत्ते इति अनुवृत्त्या)

• चर्मावकर्तिनः: of the leather-worker
• चर्मावकर्तिनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चर्म (प्रातिपदिक) + अवकर्तिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; तत्पुरुष: 'चर्मणः अवकर्ती' = leather-worker; षष्ठी-सम्बन्ध (whose food implied)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage in Prabhāsa enumerates four kinds of food with symbolic auras: king’s food dimming a halo (tejas), śūdra’s food veiling a sacred thread glow (brahmavarcasa), goldsmith’s food shortening a life-lamp (āyuḥ), leather-worker’s food fading a banner of fame (yaśas).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Acceptance of food is acceptance of influence; dharma warns that certain sources diminish specific forms of spiritual and social capital.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where the Māhātmya teaches disciplines that protect a pilgrim’s tejas and merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

A cautionary rule about from whom food should be accepted, describing the spiritual consequences (loss of tejas, brahmavarcas, āyuḥ, yaśas).