Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

Devanagari script

अक्षतं चाऽस्तु मे पुण्यं शांतिः पुष्टिर्धृतिश्च मे । यद्यच्छ्रेयस्करं लोके तत्तदस्तु सदा मम

Transliteration

akṣataṃ cā'stu me puṇyaṃ śāṃtiḥ puṣṭirdhṛtiśca me | yadyacchreyaskaraṃ loke tattadastu sadā mama

Translation

میرا پُنّیہ اَکھنڈ رہے؛ میرے لیے شانتی، پُشتی اور دھرتی (ثبات) ہو۔ اس دنیا میں جو کچھ حقیقی بھلائی کا سبب ہے، وہ ہمیشہ میرے حصے میں ہو۔

Word by Word

• अक्षतम्: unbroken rice
• अक्षतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अक्षत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/Nom or 2nd/Acc), एकवचन — unbroken rice / uninjured (thing)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• अस्तु: may there be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — let it be

• मे: for me
• मे: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन-रूप (enclitic) — my/for me

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/Nom or 2nd/Acc), एकवचन — merit/auspiciousness

• शान्तिः: peace
• शान्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — peace

• पुष्टिः: prosperity
• पुष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — nourishment/prosperity

• धृतिः: steadfastness
• धृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — steadiness/fortitude

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• मे: for me
• मे: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन-रूप (enclitic) — my/for me

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — whatever/that which

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — whatever/that which (repeated)

• श्रेयस्करम्: beneficial
• श्रेयस्करम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रेयस् + कर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (श्रेयसः करः → श्रेयस्कर), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — beneficial

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — in the world

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that (repeated)

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — let it be

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• मम: of me
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — of me

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Prabhāsa, hands folded in añjali, uttering a calm benediction-prayer; behind, the sea/river-edge and a distant Śiva shrine evoke the kṣetra’s sanctity.

Characters & Entities

• Puṇya
• Śānti
• Puṣṭi
• Dhṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The goal of ritual is holistic welfare—merit, peace, vitality, and inner steadiness—aligned with śreyas (true good).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where śrāddha is portrayed as yielding enduring puṇya and auspicious life-supporting results.

What ritualistic prescription is mentioned?

A standard concluding āśīrvāda seeking unbroken merit and all-round auspicious welfare.