Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 206›Shloka 65
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

मांगल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयेत् । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रयतः सन्मलिम्लुचे । तीर्थे स्नानं गज च्छायां प्रेतश्राद्धं तथैव च

Transliteration

māṃgalyamabhiṣekaṃ ca malamāse vivarjayet | nityanaimittike kuryātprayataḥ sanmalimluce | tīrthe snānaṃ gaja cchāyāṃ pretaśrāddhaṃ tathaiva ca

Translation

ملماس میں مَانگلیہ کے مبارک مراسم اور اَبھِشیک (تقدیسی غسل) سے پرہیز کرنا چاہیے۔ مگر ضبط کے ساتھ اسی ‘ملِملُچ’ مہینے میں بھی نِتیہ اور نَیمِتِک فرائض ادا کیے جائیں۔ نیز تیرتھ میں اسنان، گج-چھایا دان، اور حالیہ مُردہ کے لیے پریت شرادھ بھی مستحسن ہیں۔

Word by Word
माङ्गल्यम्auspicious ceremony
माङ्गल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाङ्गल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अभिषेकम्consecratory bathing/anointing
अभिषेकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभिषेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
मलमासेin the intercalary month
मलमासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमलमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विवर्जयेत्should avoid
विवर्जयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नित्यनैमित्तिकेin daily and occasional (rites)
नित्यनैमित्तिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनित्य (प्रातिपदिक) + नैमित्तिक (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (नित्यं च नैमित्तिकं च कर्म), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्म-प्रकारवाचक
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
प्रयतःbeing disciplined/pure
प्रयतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
सन्being
सन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअस् (धातु) + सत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘प्रयतः’ इत्यस्य सह कर्तृ-विशेषणम्
मलिम्लुचेin the Malimluca (intercalary month)
मलिम्लुचे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमलिम्लुच् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘मलमास’ इत्यस्य पर्याय/विशेषणरूपेण
तीर्थेat a sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गजof an elephant
गज:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘च्छायाम्’ इति सम्बन्ध (genitive)
च्छायाम्shade
च्छायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रेतश्राद्धम्funeral śrāddha for the departed
प्रेतश्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + श्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (प्रेतस्य श्राद्धम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थक
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
Speaker

Sūta (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A calendrical scene: a priest points to a lunar calendar marked ‘malamāsa’; a wedding/abhiṣeka is shown deferred, while devotees perform daily worship, bathe at a tīrtha, offer charity labeled ‘gaja-chāyā’, and conduct a simple preta-śrāddha.

Characters & Entities
M
Malamāsa
A
Abhiṣeka
T
Tīrtha
P
Pretaśrāddha
G
Gaja-chāyā dāna

FAQs

Avoid ostentatious ‘auspicious’ ceremonies in malamāsa, but never neglect obligatory dharma; tīrtha-bathing and pitṛ-duties remain meritorious.

Tīrtha-snāna is praised within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, implying pilgrimage bathing at Prabhāsa and related sacred waters.

Avoid māṅgalya and abhiṣeka in malamāsa; continue nitya/naimittika karmas; perform tīrtha-snāna, gaja-chāyā dāna, and preta-śrāddha.

←Previous Verse
Next Verse→