Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

यस्मिन्राशौ गते सूर्ये विपत्तिः स्याद्द्विजन्मनः । तद्राशावेव कर्तव्यं पितृकार्यं मृतेऽहनि

Transliteration

yasminrāśau gate sūrye vipattiḥ syāddvijanmanaḥ | tadrāśāveva kartavyaṃ pitṛkāryaṃ mṛte'hani

Translation

جس برج میں سورج کے داخل ہونے سے دِوِج کو نحوست یا آفت پہنچتی ہو، تو وفات کے دن پِتروں کا کرم اسی برج ہی میں کرنا چاہیے۔

Word by Word

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बन्ध-निर्देशक (relative)

• राशौ: in the zodiac sign
• राशौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राशि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• गते: having gone/entered
• गते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘सूर्ये’ इति विशेषणम्

• सूर्ये: when the Sun (is)
• सूर्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• विपत्तिः: misfortune
• विपत्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• स्यात्: may occur
• स्यात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• द्विजन्मनः: of the twice-born (Brahmin etc.)
• द्विजन्मनः: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्विजन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• तत्: in that
• तत्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘राशौ’ इति विशेषणम्

• राशौ: in the sign
• राशौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राशि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणार्थक

• कर्तव्यम्: should be done
• कर्तव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया-भाव)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + कर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तव्यत् (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate)

• पितृकार्यम्: rite/duty for the ancestors
• पितृकार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां कार्यम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• मृते: on the (person’s) death (day)
• मृते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मृ (धातु) + मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘अहनि’ इति विशेषणम्

• अहनि: on the day
• अहनि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

Speaker

Sūta (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A priest reassures a worried dvija as the Sun is depicted entering a zodiac sign; despite ominous omens, the śrāddha is performed with steady composure at the tīrtha.

Characters & Entities

• Sūrya
• Rāśi
• Pitṛ-kārya
• Dvija

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even feared astrological periods are met through dharmic duty; pitṛ-obligations are not abandoned due to apprehension.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The rule is taught within the Prabhāsakṣetra-māhātmya context, where correct observance is integral to sacred living at Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pitṛ-kārya on the death-day aligned with the relevant solar rāśi transit, even if that transit is considered inauspicious.