Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 108

Devanagari script

कृष्णेभ्यश्च तिलेभ्यश्च तैलं यत्नात्सुरक्षितम् । चन्दनागरुणी चोभे तमालोशीरपद्मकम्

Transliteration

kṛṣṇebhyaśca tilebhyaśca tailaṃ yatnātsurakṣitam | candanāgaruṇī cobhe tamālośīrapadmakam

Translation

سیاہ تلوں سے نکالا ہوا تیل نہایت اہتمام سے محفوظ رکھا جائے۔ اسی طرح چندن اور اگرو—دونوں—اور تمّال، اوشیر (خس)، اور پدمک بھی (مستحسن ہیں)۔

Word by Word

• कृष्णेभ्यः: from black (sesame)
• कृष्णेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; Ablative/Dative plural (context: from)

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction

• तिलेभ्यः: from sesame seeds
• तिलेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; Ablative/Dative plural (context: from)

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction

• तैलम्: oil
• तैलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तैल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्नात्: with effort / carefully
• यत्नात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (adverbial: with effort)

• सुरक्षितम्: well-protected / safely kept
• सुरक्षितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-रक्षित (प्रातिपदिक; रक्ष्-धातु से क्त)
• Form: कर्मधारय (सु + रक्षित); क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (तैलम् इति विशेष्य)

• चन्दनागरुणी: sandalwood and agaru (two items)
• चन्दनागरुणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्दन + अगरु + णी (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (चन्दनं च अगरु च); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (उभे इति सह)

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction

• उभे: both
• उभे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; pronoun/adjective ‘both’

• तमालोशीरपद्मकम्: tamāla, uśīra, and padmaka (as a set)
• तमालोशीरपद्मकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तमाल + उशीर + पद्मक (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (तमालं च उशीरं च पद्मकं च); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-द्वन्द्व)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A ritual tray displays black sesame oil in a sealed vessel, sandal paste, agaru chips, tamāla leaves, uśīra roots, and padmaka; priests prepare lamps and fragrant offerings before Somnātha.

Characters & Entities

• Tilataila (sesame oil)
• Candana
• Agaru
• Tamāla
• Uśīra
• Padmaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Care in preparation and purity of offerings is itself a form of reverence that supports the fruit of worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the Māhātmya details proper worship substances for sacred rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use carefully preserved sesame oil and fragrant substances such as sandalwood, agaru, tamāla, uśīra, and padmaka.