Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

कस्मिंस्तीर्थे कृतं श्राद्धं बहुपुण्यफलं भवेत् । एतत्सर्वं महादेव यथावद्वक्तुमर्हसि

Transliteration

kasmiṃstīrthe kṛtaṃ śrāddhaṃ bahupuṇyaphalaṃ bhavet | etatsarvaṃ mahādeva yathāvadvaktumarhasi

Translation

“کس تیرتھ میں کیا گیا شِرادھ بہت زیادہ پُنیہ کا پھل دیتا ہے؟ اے مہادیو، آپ پر لازم ہے کہ یہ سب باتیں ٹھیک ٹھیک اور ترتیب سے بیان فرمائیں۔”

Word by Word

• कस्मिन्: in which
• कस्मिन्: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• तीर्थे: at a tīrtha
• तीर्थे: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• कृतम्: done/performed
• कृतम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे ‘श्राद्धम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्राद्धम्: śrāddha
• श्राद्धम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• बहु-पुण्य-फलम्: having much meritorious fruit
• बहु-पुण्य-फलम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (श्राद्धम्/फलम्-भावे); तत्पुरुषः (बहु च तत् पुण्यं च यस्य फलम्)

• भवेत्: would be/should become
• भवेत्: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशवाचक

• सर्वम्: all/entire
• सर्वम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् देवः)

• यथावत्: properly
• यथावत्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (properly/according to rule)

• वक्तुम्: to tell
• वक्तुम्: प्रयोजन/पूरक (Complement)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → वक्तुम् (तुमुन्)
• Form: कृदन्तम्; तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (Infinitive), ‘अर्हसि’ इत्यस्य पूरकः

• अर्हसि: you are fit/you should
• अर्हसि: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra tīrtha-network (with Sarasvatī-tīrtha prominent)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A map-like sacred landscape: multiple tīrtha markers around Prabhāsa; Devī asks which is best; Mahādeva gestures as if enumerating tīrthas in order; priests and pilgrims move between spots carrying ritual trays.

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Tīrtha
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right place (tīrtha) and right method (yathāvat) are essential for dharmic rites to yield their full spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is interrogative, preparing for a tīrtha-specific answer within Prabhāsa Kṣetra’s sacred network.

What ritualistic prescription is mentioned?

A call to perform śrāddha according to proper rule and to choose the appropriate tīrtha.