Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् । आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् । पनसांल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् । पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्

Transliteration

āmrānāgrātakānbhavyānnālikerānsatiṃdukān | ābalvanāṃsthā pītāndāḍimānbījapūrakān | panasāṃllakucānmocāṃstāpāṃścāpi manoharān | pālevatānkusaṃkullānnalinānatha vetasān

Translation

اس نے آم کے درخت، عمدہ آگراتک، ناریل کے کھجور نما درخت اور تِندُک دیکھے؛ نیز آبَلوَن، پیتا درخت، انار اور بیج پورک (ترنج) بھی۔ کٹھل، لکُوچا، کیلے اور دوسرے دلکش پھل؛ اور پالیوتا کے درخت، کُش کی جھاڑیاں، کنول کے پودے اور نیزے (سرکنڈے) بھی دیکھے۔

Word by Word

• आम्रान्: mango trees
• आम्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आम्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• आग्रातकान्: āgrātaka trees (a fruit/tree name)
• आग्रातकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आग्रातक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• भव्यान्: splendid, fine
• भव्यान्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (आम्रादीनां)

• नालिकेरान्: coconut trees
• नालिकेरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नालिकेर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सतिन्दुकान्: tinduka trees as well / along with tinduka
• सतिन्दुकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स-तिन्दुक (प्रातिपदिक); स (उपसर्ग/पूर्वपद) + तिन्दुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (सहित/युक्तार्थ)

• आबल्वनांस्थाः: ābalvanāṃsthā (a plant/tree name)
• आबल्वनांस्थाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आबल्वनांस्था (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (पाठभेदसम्भवः); सूचीकरणे वृक्षनाम

• पीतान्: yellow, pale
• पीतान्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पीत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• दाडिमान्: pomegranate trees
• दाडिमान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दाडिम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• बीजपूरकान्: citron trees (bījapūraka)
• बीजपूरकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीजपूरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• पनसान्: jackfruit trees
• पनसान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पनस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• लकुचान्: lakuca trees
• लकुचान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लकुच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• मोचान्: banana trees (moca)
• मोचान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• तापान्: tāpa trees (name uncertain)
• तापान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; वृक्षनाम (पाठानुसार)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle)

• मनोहरान्: charming, delightful
• मनोहरान्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोहर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• पालेवतान्: pālevata trees (name uncertain)
• पालेवतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पालेवत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; वृक्षनाम

• कुसंकुल्लान्: densely clustered/thickly crowded
• कुसंकुल्लान्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कु-संकुल्ल (प्रातिपदिक); कु (उपसर्ग/पूर्वपद) + संकुल्ल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समास (विशेषण)

• नलिनान्: lotus plants
• नलिनान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नलिन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अथ: then, next
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (adverb/particle)

• वेतसान्: reeds, willows (vetasa)
• वेतसान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेतस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Characters & Entities

• Raivata Udyāna (context)
• Various fruit trees and plants (āmra, nālikera, dāḍima, bījapūraka, panasa, etc.)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya mode glorifies sacred land through plenitude—diverse trees and waters signify a spiritually charged, merit-giving environment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The luxuriant grove/forest associated with Raivata Udyāna in the Prabhāsa Khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive inventory of the holy landscape’s abundance.