Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

Devanagari script

यत्र साम्बं पुरस्कृत्य भविष्यति कथानकम् । प्रोच्यते तत्पुनर्लोके सांबमेव मुनिव्रताः

Transliteration

yatra sāmbaṃ puraskṛtya bhaviṣyati kathānakam | procyate tatpunarloke sāṃbameva munivratāḥ

Translation

اے ثابت عہد رِشیو! جو حکایت سامب کو پیشِ نظر رکھ کر بیان کی جائے گی، وہی حکایت دنیا میں پھر صرف ‘سامب’ ہی کے نام سے معروف ہے۔

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Desha-Adhikarana (Locative sense/देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• साम्बम्: Sāmba
• साम्बम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पुरस्कृत्य: having put forward / having honored
• पुरस्कृत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् + कृ (धातु) → पुरस्कृत्य (कृदन्त-अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having placed in front / having honored’

• भविष्यति: will be / will occur
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्/साधारण-भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कथानकम्: a narrative, story
• कथानकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कथानक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रोच्यते: is proclaimed / is told
• प्रोच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कथानकम्’ इत्यस्य निर्देशः

• पुनः: again
• पुनः: Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: again)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• साम्बम्: Sāmba
• साम्बम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• एव: indeed / only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (particle: only/indeed)

• मुनिव्रताः: O you of sage-like vows
• मुनिव्रताः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनेः व्रतम् येषाम्) — सम्बोधनार्थे (vocative-sense)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni-vratāḥ / dvija-ṛṣis (assembly of sages)

Visual Art Cues

Scene: A forest-āśrama assembly at Prabhāsa: steady-vowed sages seated in a semicircle as the narrator announces a kathā with Sāmba placed foremost, implying a named scripture-tradition.

Characters & Entities

• Sāmba

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic teachings are organized around exemplary figures; centering a narrative on a key devotee or hero preserves its intended dharmic message.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding section is the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; this verse itself focuses on identifying a Sāmba-centered narration rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it identifies a Sāmba-focused narrative tradition.