Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

माहेश्वरं तथा सांबं सौरं सर्वार्थसंचयम् । पराशरोक्तं परमं मारीचं भार्गवाह्वयम्

Transliteration

māheśvaraṃ tathā sāṃbaṃ sauraṃ sarvārthasaṃcayam | parāśaroktaṃ paramaṃ mārīcaṃ bhārgavāhvayam

Translation

اسی طرح ماہیشور، سامب اور سَور—جو تمام مقاصدِ حیات کا مجموعہ ہیں—بھی ہیں۔ نیز پرَاشر مُنی کا فرمایا ہوا برتر گرنتھ، ماریچ، اور ‘بھارگو’ نامی بھی ہے۔

Word by Word

• माहेश्वरम्: (the) Māheśvara
• माहेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्यय (adverb)

• साम्बम्: (the) Sāmba
• साम्बम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम

• सौरम्: (the) Saura
• सौरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम

• सर्वार्थसंचयम्: (the) Sarvārthasaṃcaya
• सर्वार्थसंचयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + अर्थ + संचय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषाम् अर्थानाम् संचयः = collection of all meanings/objects)

• पराशर: of Parāśara
• पराशर: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पराशर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• उक्तम्: said/declared
• उक्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उक्त (कृदन्त); √वच् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (to a title)

• परमम्: supreme/excellent
• परमम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• मारीचम्: (the) Mārīca
• मारीचम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मारीच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम

• भार्गवाह्वयम्: (the one) called Bhārgava
• भार्गवाह्वयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्गव + आह्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भार्गवस्य आह्वयम् = named ‘Bhārgava’)

Speaker

Unnamed narrator within the Prabhāsakṣetra-māhātmya context (likely Sūta continuing the account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand ‘compendium’ vision: Śiva (Māheśvara) and Sūrya (Saura) flank a central manuscript labeled ‘Sarvārtha-saṃcaya’; nearby stands Sāmba (as a princely figure associated with Kṛṣṇa’s line), while ṛṣis Parāśara, Marīci, and Bhṛgu appear as luminous seers blessing the transmission.

Characters & Entities

• Māheśvara
• Sāmba
• Saura
• Parāśara
• Mārīca
• Bhārgava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic Dharma includes Śaiva and Saura streams, presented as comprehensive guides to life’s aims (artha) and sacred conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding narrative glorifies Prabhāsa-kṣetra; this particular verse continues the catalog of texts rather than a site-description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.