Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

तासां वचनमाकर्ण्य सती प्राह क्रुधान्विता । हा धिग्दक्ष दुराचार किं वदिष्ये महेश्वरम्

Transliteration

tāsāṃ vacanamākarṇya satī prāha krudhānvitā | hā dhigdakṣa durācāra kiṃ vadiṣye maheśvaram

Translation

ان کی باتیں سن کر ستی غصّے سے بھر گئی اور بولی: “ہائے! بدکردار دَکش پر لعنت! میں مہیشور سے کیا کہوں؟”

Word by Word

• तासाम्: of those (women)
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural)

• वचनम्: speech, words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having heard’

• सती: Sati
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सती (प्रातिपदिक; ‘सत्’ से)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• प्राह: said, spoke
• प्राह: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम् (Singular)

• क्रुधान्विता: filled with anger
• क्रुधान्विता: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (qualifier)

• हा: alas!
• हा: Sambodhana (Exclamation/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हा (अव्यय)
• Form: उद्गार-अव्ययम् (interjection)

• धिक्: shame! fie!
• धिक्: Sambodhana (Exclamation/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: धिक् (अव्यय)
• Form: निन्दार्थक-अव्ययम् (particle of censure)

• दक्ष: O Dakṣa
• दक्ष: Sambodhana (Addressed person/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम् (Singular)

• दुराचार: O evil-doer
• दुराचार: Sambodhana (Addressed person/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दुराचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम् (Singular)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular); प्रश्नार्थक (interrogative)

• वदिष्ये: shall I say
• वदिष्ये: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम् (Singular)

• महेश्वरम्: to Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

Speaker

Satī

Visual Art Cues

Scene: Satī, having heard the exclusion, flares with anger; she denounces Dakṣa as wicked and turns inward, troubled about facing Maheśvara.

Characters & Entities

• Satī
• Dakṣa
• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dishonor shown to the Lord and His devotees is a grave adharma that destabilizes even ‘religious’ ceremonies.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage is embedded in Prabhāsakṣetra Māhātmya, a sacred-geography praise section of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a moral-emotional turning point in the Dakṣa-yajña narrative.