Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

गोदानं तत्र देयं तु ब्राह्मणे वेदपारगे । सम्यक्च लभते देवि यात्रायाः फलमूर्जितम्

Transliteration

godānaṃ tatra deyaṃ tu brāhmaṇe vedapārage | samyakca labhate devi yātrāyāḥ phalamūrjitam

Translation

وہاں یقیناً ویدوں میں ماہر برہمن کو گائے کا دان دینا چاہیے؛ اور اے دیوی! تب یاترا کا قوی اور فراواں پھل ٹھیک طور پر حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• गोदानम्: gift of a cow (cow-donation)
• गोदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो-दान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोः दानम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: “there”)

• देयम्: to be given; should be given
• देयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (यत्-प्रत्यय, भाव्य/कर्तव्य अर्थ); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘गोदानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• तु: indeed; but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrast particle)

• ब्राह्मणे: to/for a Brahmin
• ब्राह्मणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी/सप्तमी (4/7 विभक्ति), एकवचन; दान-प्राप्तृ (recipient)

• वेदपारगे: versed in the Vedas
• वेदपारगे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: वेद-पारग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी/सप्तमी (4/7), एकवचन; ‘ब्राह्मणे’ इत्यस्य विशेषणम्; तत्पुरुषः (वेदेषु पारगः)

• सम्यक्: properly; fully
• सम्यक्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb: “properly”)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8 विभक्ति), एकवचन

• यात्रायाः: of the pilgrimage
• यात्रायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• ऊर्जितम्: mighty; abundant
• ऊर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्जित (प्रातिपदिक; कृदन्त) < ऊर्ज्/ऊर्जय् (धातु) + क्त (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Amareśvara context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a Prabhāsa shrine courtyard offering a cow (or symbolic go-dāna) to a serene Veda-pāraga brāhmaṇa; the liṅga temple stands behind, with attendants, water pots, and dakṣiṇā tray.

Characters & Entities

• Amareśvara
• Prabhāsakṣetra
• Brāhmaṇa
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha merit is completed through dharmic generosity: pilgrimage is perfected by dāna given with discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Amareśvara context within Prabhāsakṣetra, where the dāna is prescribed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform go-dāna (gift of cows) to a Veda-learned Brāhmaṇa to secure the strengthened fruit of pilgrimage.