Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

यस्तत्रानशनं कुर्याद्व्रतं चान्द्रायणादिकम् । सोऽन्य तीर्थात्कोटिगुणं प्राप्नुयात्फलमीप्सितम्

yastatrānaśanaṃ kuryādvrataṃ cāndrāyaṇādikam | so'nya tīrthātkoṭiguṇaṃ prāpnuyātphalamīpsitam

جو وہاں انشن (روزہ) کرے اور چاندْرایَن وغیرہ جیسے ورت رکھے، وہ دوسرے تیرتھوں کے مقابلے میں کروڑ گنا بڑھ کر مطلوبہ پھل حاصل کرتا ہے۔

yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tatrathere
tatra:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb): ‘there’
anaśanamfasting (abstention from food)
anaśanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanaśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु ‘to do’)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
vratama vow/observance
vratam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक निपात (conjunction): ‘and’
āndrāyaṇa-ādikamsuch as the Cāndrāyaṇa (vow) etc.
āndrāyaṇa-ādikam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāndrāyaṇa (प्रातिपदिक) + ādika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘चान्द्रायणं आदिः यस्य तत्’ (beginning with Cāndrāyaṇa, etc.), ‘vratam’ इति विशेषणम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
anyafrom another
anya:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; ‘tīrthāt’ इति सह—‘from another (tīrtha)’
tīrthātfrom a sacred place
tīrthāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
koṭi-guṇamcrore-fold
koṭi-guṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष): ‘कोट्या गुणः’ = ‘a crore-fold’; ‘phalam’ इति विशेषणम्
prāpnuyātwould obtain
prāpnuyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु ‘to obtain’)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
phalamfruit/result
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
īpsitamdesired
īpsitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootīpsita (कृदन्त, √īps/√āp? ‘to desire/seek’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) अर्थे ‘desired’; ‘phalam’ इति विशेषणम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (specific shrine vicinity implied)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A pilgrim performing anāśana (fasting) sits in meditation near a Prabhāsa shrine, moon phases subtly depicted overhead to allude to Cāndrāyaṇa; a radiant aura suggests ‘koṭiguṇa’ merit amplification.

C
Cāndrāyaṇa-vrata
V
Vrata
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mokṣasvāmi/Hari

FAQs

A sacred place magnifies the potency of discipline; vrata performed in a praised kṣetra yields extraordinary merit.

The pilgrimage setting “there” refers to the Mokṣasvāmi context within Prabhāsa-kṣetra.

Fasting (anaśana) and undertaking vows such as Cāndrāyaṇa.