Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

Devanagari script

गोत्रेण वै चंद्रमसः संध्यामिश्रे भविष्यति । कल्किर्विष्णुयशानाम पाराशर्यप्रतापवान्

Transliteration

gotreṇa vai caṃdramasaḥ saṃdhyāmiśre bhaviṣyati | kalkirviṣṇuyaśānāma pārāśaryapratāpavān

Translation

نسب کے لحاظ سے وہ چندر ونشی ہوں گے اور سندھیا مشرا میں ظاہر ہوں گے۔ وہ وشنو یش کی نسل سے کلکی ہوں گے، جو پاراشر کے جلال سے معمور ہوں گے۔

Word by Word

• गोत्रेण: by lineage/clan
• गोत्रेण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक निपात (indeed)

• चंद्रमसः: of the Moon (line)
• चंद्रमसः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• संध्यामिश्रे: in (the line/place) Saṃdhyāmiśra
• संध्यामिश्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संध्या + मिश्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—संध्यायाः मिश्रः (षष्ठी-तत्पुरुषः); (स्थान/गोत्र-विशेषः)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• कल्किः: Kalki
• कल्किः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कल्कि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• विष्णुयशानाम्: of Viṣṇuyaśas (name of father)
• विष्णुयशानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—विष्णोः यशः (षष्ठी-तत्पुरुषः); रूपम्—विष्णुयशस् (प्रातिपदिक), षष्ठी एकवचन = विष्णुयशसः (पाठभेदे), अत्र 'विष्णुयशानाम्' इति रूपं परम्परापाठानुसारं

• पाराशर्यप्रतापवान्: the mighty Parāśarya (descendant of Parāśara)
• पाराशर्यप्रतापवान्: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाराशर्य + प्रतापवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—पाराशर्यः च प्रतापवान् (कर्मधारयः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual) / Saṃdhyāmiśra (named)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A seer-like narration specifies Kalki’s gotra and birthplace, presenting a luminous future figure emerging at the twilight-mix (saṃdhyā-miśra) of ages; genealogical motifs (moon-lineage) are symbolically foregrounded.

Characters & Entities

• Kalki
• Cāndramasa (lunar lineage)
• Saṃdhyāmiśra
• Viṣṇuyaśā
• Pārāśarya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in the darkest decline, dharma is promised renewal through a future divine advent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding narrative glorifies Prabhāsa-kṣetra; this verse specifically adds future-oriented prophecy rather than a tīrtha-rite.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a prophetic identification of Kalki’s lineage and place.