Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

ऐंद्रमेतद्भवेदायुः समासांतं च कीर्तितम् । चतुर्दशेन्द्रैः प्रलीनैः कल्पं ब्रह्मदिनं भवेत्

aiṃdrametadbhavedāyuḥ samāsāṃtaṃ ca kīrtitam | caturdaśendraiḥ pralīnaiḥ kalpaṃ brahmadinaṃ bhavet

یہی اَندر کی عمر کہی گئی ہے، برسوں کی تکمیل تک بیان کی گئی۔ اور جب چودہ اَندر فنا ہو جائیں تو وہی مدت ‘کَلپ’—برہما کا دن—بن جاتی ہے۔

aindramIndra-related
aindram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootindra (प्रातिपदिक) → aindra (तद्धित-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तद्धित (इन्द्रसम्बन्धि)
etatthis
etat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
bhavetwould be
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
samāsāntamending with (a period of) samāsas
samāsāntam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāsa (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (समासस्य अन्तः)
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
kīrtitamis proclaimed
kīrtitam:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootkīrt (धातु) + ta (कृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि-प्रयोगे विधेय
caturdaśa-indraiḥby fourteen Indras
caturdaśa-indraiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootcaturdaśa (संख्या) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष (संख्याविशिष्टः: चतुर्दश इन्द्राः)
pralīnaiḥhaving dissolved / having passed away
pralīnaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√lī (धातु) + na (कृत्/क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त/क्तवत्-भाव), विशेषण (इन्द्रैः)
kalpama kalpa
kalpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
brahma-dinamBrahmā's day
brahma-dinam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + dina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः दिनम्)
bhavetwould be / becomes
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Śiva (deduced from address to Devī/Parvatī in this adhyāya sequence)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Fourteen Indras appear as a procession of crowned figures fading into time, while above them a vast lotus-seated Brahmā marks a ‘day’; beneath, the eternal kṣetra with Somnātha stands unchanged by the succession.

I
Indra
K
Kalpa
B
Brahmā

FAQs

Even the highest offices (like Indra) are temporary; dharma and devotion are the enduring refuge.

Prabhāsa Kṣetra is the narrative setting; its Māhātmya situates cosmic teaching within a sacred geography.

None; the verse explains cosmological durations and titles.