Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते

sarveṣāṃ tatra tīrthānāṃ pradhānaṃ tīrthamuttamam | sūryaparvaṇi saṃprāpte kurukṣetrādviśiṣyate

وہاں کے تمام تیرتھوں میں یہ تیرتھ سب سے برتر اور سردار ہے۔ جب سورَی کا مقدس پَرو آتا ہے تو یہ کُرُکشیتر سے بھی بڑھ کر ہو جاتا ہے۔

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसर्व-शब्दः; पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; विशेषणम् (genitive plural)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
तीर्थानाम्of the sacred fords/pilgrimage places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
प्रधानम्chief, principal
प्रधानम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
तीर्थम्a tīrtha (holy place)
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
उत्तमम्supreme, best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
सूर्यपर्वणिon the solar festival/solar parvan
सूर्यपर्वणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्यपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; सूर्यस्य पर्व (षष्ठी-तत्पुरुषः)
संप्राप्तेwhen (it) has arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Temporal locus/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त); सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (सूर्यपर्वणि इति पदेन सह) — ‘when it has arrived’
कुरुक्षेत्रात्than Kurukṣetra / from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; कुरूणां क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)
विशिष्यतेis distinguished, excels
विशिष्यते:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-शिष् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Trisaṅgama (Miśra-tīrtha)

Type: sangam

Listener: Mahādevī

Scene: A symbolic map-like scene: Trisaṅgama glowing brighter than a distant emblem of Kurukṣetra; above, the Sun at a parva moment (saṅkrānti) casting a vertical beam onto the confluence; pilgrims gather with offerings.

T
Trisaṅgama
S
Sūrya-parvan
K
Kurukṣetra

FAQs

The fruit of a tīrtha intensifies at auspicious celestial times; timing (parvan) and place together magnify merit.

The foremost tīrtha at Prabhāsa-kṣetra—contextually Trisaṅgama/Miśratīrtha.

Implicitly, observance/visit on Sūrya-parvan (an auspicious solar occasion) to obtain heightened merit.