Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 17›Shloka 146
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 146

Devanagari script

तज्जाप्यं परमं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना । जाप्यस्य विनियोगोऽस्य लक्षणं च निबोध मे । स्तोभसारं श्वासलीनमोंकारादि स्मृतं बुधैः

Transliteration

tajjāpyaṃ paramaṃ proktaṃ svayaṃ devena bhānunā | jāpyasya viniyogo'sya lakṣaṇaṃ ca nibodha me | stobhasāraṃ śvāsalīnamoṃkārādi smṛtaṃ budhaiḥ

Translation

یہ جَپ سب سے اعلیٰ قرار دیا گیا ہے—خود دیوتا سورج بھانو نے اسے سکھایا۔ اس جَپ کے وِنیَوگ اور اس کی علامتیں مجھ سے سنو: اس کا جوہر ستوبھ کے مقاطع میں ہے، یہ سانس کے ساتھ لَین رہتا ہے، اور اومکار سے آغاز ہوتا ہے—یوں اہلِ دانش نے اسے یاد رکھا ہے۔

Word by Word
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
जाप्यम्(that) which is to be muttered
जाप्यम्:
Karma/Pratipādya (Topic)
TypeNoun
Rootजाप्य (प्रातिपदिक; √जप् (धातु) + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
प्रोक्तम्was declared
प्रोक्तम्:
Kriyā (Predicate; has been said)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Past passive participle, Neuter, Nom/Acc, Singular)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
देवेनby the god
देवेन:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
भानुनाby Bhānu (the Sun)
भानुना:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
जाप्यस्यof the japa
जाप्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजाप्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Neuter, Genitive, Singular)
विनियोगःapplication / procedure
विनियोगः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविनियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular; pronoun)
लक्षणम्characteristic
लक्षणम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
चand
च:
Sambandha-bodhaka (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
निबोधunderstand / learn
निबोध:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Imperative, 2nd person singular)
मेfrom me / for me
मे:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Genitive/Dative, Singular; enclitic)
स्तोभसारम्the essence of stobha (intercalary syllables)
स्तोभसारम्:
Karma/Pratipādya (Described item)
TypeNoun
Rootस्तोभ + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular); तत्पुरुष (स्तोभस्य सारम्)
श्वासलीनम्merged in the breath
श्वासलीनम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्वास + लीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (श्वासे लीनम् = absorbed in breath)
ओंकारादिbeginning with Oṃkāra
ओंकारादि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootओंकार + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (ओंकारः आदिः यस्य/यत्र)
स्मृतम्is stated/remembered
स्मृतम्:
Kriyā (Predicate; is remembered)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Past passive participle)
बुधैःby the wise
बुधैः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)
Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage instructs pilgrims at Prabhāsa: the rising Sun (Bhānu) radiates behind, while a seated practitioner performs Oṃ-japa synchronized with breath; subtle stobha syllables are shown as musical glyphs around the head, with the sea-temple horizon of Somnātha implied.

Characters & Entities
B
Bhānu (Sun)
O
Oṃkāra
S
Stobha
P
Prāṇa/Śvāsa
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Mantra becomes most potent when united with prāṇa (breath) and anchored in praṇava (Oṃ), with careful attention to its traditional form.

Prabhāsa-kṣetra, where such Sun-taught japa is praised as especially efficacious.

A breath-integrated japa beginning with Oṃ, centered on stobha-elements, with specific viniyoga (ritual application) and lakṣaṇa (features).

←Previous Verse
Next Verse→