Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

Devanagari script

सावित्र्याः स्थलके तत्र कृत्वा पादाभिषेचनम् । सुस्नातान्ब्राह्मणांस्तत्र सभार्यानुपवेशयेत्

Transliteration

sāvitryāḥ sthalake tatra kṛtvā pādābhiṣecanam | susnātānbrāhmaṇāṃstatra sabhāryānupaveśayet

Translation

وہاں ساوتری کے مقدس مقام پر اُن کے پاؤں دھو کر، خوب غسل کیے ہوئے برہمنوں کو اُن کی بیویوں سمیت بٹھائے۔

Word by Word

• सावित्र्याः: of Savitrī
• सावित्र्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध); एकवचन (Genitive singular)

• स्थलके: at the spot/place
• स्थलके: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: स्थलक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (अधिकरण); एकवचन (Locative singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place: there)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वक्रिया (having done)

• पादाभिषेचनम्: washing/anointing of the feet
• पादाभिषेचनम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक) + अभिषेचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म); एकवचन; तत्पुरुषसमास (पादानाम् अभिषेचनम्)

• सुस्नातान्: well-bathed
• सुस्नातान्: Viśeṣaṇa (Qualifier of ब्राह्मणान्)
• Type: Adjective
• Root: सु+स्नात (कृदन्त; स्ना धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; बहुवचन; विशेषण (well-bathed)

• ब्राह्मणान्: Brahmins
• ब्राह्मणान्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म); बहुवचन (Accusative plural)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• सभार्यान्: together with (their) wives
• सभार्यान्: Viśeṣaṇa (Qualifier of ब्राह्मणान्)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह) + भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; बहुवचन; तत्पुरुषसमास (भार्यया सह = with wives)

• उपवेशयेत्: should seat (them)
• उपवेशयेत्: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: उप+विश् (धातु) (णिच्)
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: should seat)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāvitrī-sthala (in Prabhāsa-kṣetra)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At Sāvitrī’s sacred spot, a householder pours water over the feet of a brāhmaṇa couple; they are freshly bathed and then guided to sit on clean seats for the ritual meal.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence to guests and ritual purity are treated as direct worship in a tīrtha setting.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sāvitrī-sthala in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Wash the invitees’ feet and seat the well-bathed Brāhmaṇas with their wives at the sacred spot.