Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

Devanagari script

ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वं निकेतनम् । सावित्री कुपिता तासां पुनः शापाय चोद्यता

Transliteration

tatastāḥ pramadāḥ sarvāḥ prayātāḥ svaṃ niketanam | sāvitrī kupitā tāsāṃ punaḥ śāpāya codyatā

Translation

پھر وہ سب آسمانی عورتیں اپنے اپنے دھام کو روانہ ہو گئیں۔ ساوتری اُن پر غضبناک ہو کر دوبارہ شاپ (لعنت) دینے پر آمادہ ہوئی۔

Word by Word

• ततः: thereupon
• ततः: Kāla/Anukrama (Sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (from then/thereupon)

• ताः: they (those women)
• ताः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• प्रमदाः: women
• प्रमदाः: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: प्रमदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• प्रयाताः: went
• प्रयाताः: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु) → प्रयात (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘गता’ अर्थे

• स्वम्: their own
• स्वम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of ‘निकेतनम्’)

• निकेतनम्: abode, home
• निकेतनम्: Karman (Goal as object with motion)
• Type: Noun
• Root: निकेतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुपिता: angry
• कुपिता: Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘सावित्री’)
• Type: Adjective
• Root: कुप् (धातु) → कुपित (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (enraged)

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)

• शापाय: for (giving) a curse
• शापाय: Sampradāna (Purpose/for)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन

• चोद्यता: was impelled/urged
• चोद्यता: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: चुद् (धातु) → चोदित (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘प्रेरिता/उद्युक्ता’ अर्थे

Speaker

Narrator (within the Sāvitrī episode; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devīs disperse toward their celestial abodes; Sāvitrī remains behind, eyes narrowed, posture rigid with indignation, the air thick with impending pronouncement.

Characters & Entities

• Sāvitrī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It warns that abandonment of duty or loyalty can trigger ethical repercussions; Purāṇic narratives treat relational dharma as consequential.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, within whose māhātmya this episode is narrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the build-up to another śāpa.