Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 130

Devanagari script

सपुत्रशत्रुनाशात्त्वं लप्स्यसे च परं मुदम् । अकंटकं महद्राज्यं त्रैलोक्ये ते भविष्यति

Transliteration

saputraśatrunāśāttvaṃ lapsyase ca paraṃ mudam | akaṃṭakaṃ mahadrājyaṃ trailokye te bhaviṣyati

Translation

دشمن کو اس کے بیٹوں سمیت ہلاک کر کے تو اعلیٰ ترین مسرت پائے گا؛ اور تینوں لوکوں میں تیرا بےخار، عظیم اقتدار ہوگا۔

Word by Word

• स-पुत्र-शत्रु-नाशात्: from the destruction of the enemies along with their sons
• स-पुत्र-शत्रु-नाशात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स + पुत्र + शत्रु + नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (singular); समासः: (पुत्रैः सह) शत्रूणां नाशः → तस्मात्; ‘स’ = सहार्थक उपपद (with)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)

• लप्स्यसे: will obtain
• लप्स्यसे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• परम्: supreme, great
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषण of मुदम्

• मुदम्: joy
• मुदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• अकण्टकम्: free of obstacles/thorns
• अकण्टकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अकण्टक (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); नञ्-तत्पुरुष: न कण्टकं यस्मिन् (untroubled)

• महत्-राज्यम्: a great kingdom
• महत्-राज्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महत् + राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); कर्मधारय: महत् राज्यं

• त्रैलोक्ये: in the three worlds
• त्रैलोक्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (singular); द्विगु-समास: त्रयाणां लोकानां समाहारः

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपद

Speaker

Gāyatrī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śakra (Indra)

Visual Art Cues

Scene: Indra’s triumph: the enemy and his lineage defeated; Indra enthroned with the three worlds symbolized (heaven, earth, nether); devas rejoice, showering flowers.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Three worlds (Trailokya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic narratives link rightful victory and stable rule to divine sanction, portraying sovereignty as a dharmic trust.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to Prabhāsakṣetra-māhātmya, where the tīrtha’s sanctity frames the granting of such boons.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction is given; it continues the boon-description.