Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 165›Shloka 115
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 115

Devanagari script

विष्णुरुवाच । नमोऽस्तु ते महादेवि भूर्भुवःस्वस्त्रयीमयि । सावित्रि दुर्गतरिणि त्वं वाणी सप्तधा स्मृता

Transliteration

viṣṇuruvāca | namo'stu te mahādevi bhūrbhuvaḥsvastrayīmayi | sāvitri durgatariṇi tvaṃ vāṇī saptadhā smṛtā

Translation

وشنو نے کہا: “اے مہادیوی! تجھے نمسکار ہو—تو بھور، بھووہ، سْوَہ اور تری وید کی مجسم صورت ہے۔ اے ساوتری، جو مصیبت سے پار اتارتی ہے، تو وانی کی سات صورتوں میں یاد کی جاتی ہے۔”

Word by Word
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नमःsalutation
नमः:
Karma (Object of saluting/कर्म)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (salutation as formula)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आशीर्लिङ्गार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; enclitic
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महा + देवी), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भूःBhū (earth)
भूः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘earth’ (as part of triad)
भुवःBhuvaḥ (mid-region)
भुवः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘atmosphere’ (as part of triad)
स्वःSvaḥ (heaven)
स्वः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘heaven’ (as part of triad)
त्रयीमयिO one consisting of the triad (Vedas/worlds)
त्रयीमयि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रयी-मयी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (त्रयी + मयी = ‘made of the triad/Vedic triad’), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सावित्रिO Sāvitrī
सावित्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुर्गतरिणिO deliverer across hardships
दुर्गतरिणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्ग-तारिणी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (दुर्ग + तारिणी = ‘one who ferries across difficulties’), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
वाणीspeech (Vāk)
वाणी:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानााधिकरणे ‘त्वम्’
सप्तधाsevenfold
सप्तधा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्तधा (अव्यय)
Formसंख्याप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘sevenfold’)
स्मृताis remembered (as)
स्मृता:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formक्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is remembered/called’
Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu hymns the goddess as Sāvitrī and sevenfold Vāk; the scene glows with mantra-symbols: the three vyāhṛtis (bhūr bhuvaḥ svaḥ) and Vedic radiance surrounding her.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
S
Sāvitrī
V
Vāṇī
T
Trayī (Vedas)
B
Bhūr Bhuvaḥ Svaḥ

FAQs

The Divine Mother is both cosmic order (Veda and the worlds) and intimate refuge—she rescues devotees from hardship.

The hymn occurs within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, linking Sāvitrī’s grace to the sacred landscape of Prabhāsa.

Stuti (praise) and namaskāra (homage) are implied as devotional practices; no specific dāna/snana is stated in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→