Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्मात्पूर्वेण संस्थितम् । महापापौघशमनं पूजितं सर्वकामदम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tasmātpūrveṇa saṃsthitam | mahāpāpaughaśamanaṃ pūjitaṃ sarvakāmadam

Translation

اِیشور نے فرمایا: پھر اے مہادیوی، اُس مقام کے مشرق میں جو ہے اُس کی طرف جاؤ—جو بھکتوں کے ذریعہ پوجا جاتا ہے، بڑے گناہوں کے سیلاب کو تھام دیتا ہے اور ہر مراد عطا کرتا ہے۔

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara
• ईश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then/from there
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रयोग

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तस्मात्: from that (place)
• तस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी, एकवचन

• पूर्वेण: to the east/by the eastern side
• पूर्वेण: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दिशावाचक

• संस्थितम्: situated
• संस्थितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन

• महापापौघशमनम्: the pacifier of a great flood of sins
• महापापौघशमनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + पाप + ओघ + शमन (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (महान् पापौघः तस्य शमनम्)

• पूजितम्: worshipped
• पूजितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन

• सर्वकामदम्: granting all desires
• सर्वकामदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + द (प्रातिपदिक/कृदन्ताधार)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वान् कामान् ददाति इति)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aśvineśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Pārvatī: to the east is a revered shrine, worshipped by many; the liṅga’s aura is shown calming dark clouds symbolizing sin, while devotees receive blessings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Prabhāsakṣetra
• Aśvineśvara (implied by chapter context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage and worship at a praised Śaiva site are presented as a direct means to diminish sin and align one’s life with dharmic aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A revered eastern shrine within Prabhāsakṣetra, explained in this chapter as Aśvineśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

To go to the site and worship (pūjā) with devotion.