Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

ततः क्रोधाभिभूतेन चक्षुषा चावलोकयत् । स क्रूररक्षःक्षयकृत्तिमिरद्विपकेसरी

tataḥ krodhābhibhūtena cakṣuṣā cāvalokayat | sa krūrarakṣaḥkṣayakṛttimiradvipakesarī

پھر غضب سے مغلوب ہو کر اس نے اپنی نگاہ ڈالی؛ وہ سورج، تاریکی کے ہاتھی کے لیے شیر کی مانند، درندہ صفت راکشسوں کا ہلاک کرنے والا بن گیا۔

ततःthereupon
ततः:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (ablatival adverb: then/thereupon)
क्रोधाभिभूतेनovercome by anger
क्रोधाभिभूतेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध + अभि-भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (Ppp: overcome), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; चक्षुषा इत्यस्य विशेषणम्
चक्षुषाwith (his) eye
चक्षुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (Instr.), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)
अवलोकयत्looked at
अवलोकयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-लोक् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्
क्रूररक्षःक्षयकृत्destroyer of the fierce demons
क्रूररक्षःक्षयकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर + रक्षस् + क्षय + कृ (धातु)
Formतत्पुरुषसमासः (क्रूराणां रक्षसां क्षयं करोति इति), पुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्; सः इत्यस्य विशेषणम्
तिमिरद्विपकेसरीa lion to the elephant of darkness
तिमिरद्विपकेसरी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिमिर + द्विप + केसरी (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषसमासः (तिमिररूपे द्विपे केसरी इव), पुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्; सः इत्यस्य विशेषणम्

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing the listener (Devi/Varavarṇinī referenced later in the adhyāya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Surya’s wrathful gaze flashes outward; rākṣasas recoil and disintegrate like shadows at sunrise. The simile is visualized: a lion (Surya) pouncing upon the elephant of darkness.

S
Sūrya (Bhānu/Prabhākara)
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma is protected when divine light (Sūrya) dispels both inner darkness and outer forces of adharma.

Prabhāsakṣetra, in the Prabhāsa-khaṇḍa’s Prabhāsakṣetra-māhātmya, where Sūrya’s presence is celebrated.

No explicit rite is stated in this verse; it sets the narrative of Sūrya’s protective action that supports the kṣetra’s greatness.