Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

शय्यादानं तु दातव्यं तत्र विप्राय शीलिने । विशेषाद्विष्णुभक्ताय सम्यग्यात्राफलं लभेत्

Transliteration

śayyādānaṃ tu dātavyaṃ tatra viprāya śīline | viśeṣādviṣṇubhaktāya samyagyātrāphalaṃ labhet

Translation

اس مقدس مقام پر ایک نیک سیرت برہمن کو—خصوصاً وِشنو کے بھکت کو—بستر کا دان دینا چاہیے؛ اس سے یاترا کا پورا پھل حقیقتاً حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• शय्यादानम्: gift of a bed
• शय्यादानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शय्या (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शय्यायाः दानम्); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• दातव्यम्: should be given
• दातव्यम्: Kriya (Obligation predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्), कर्मणि/भावे प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘to be given/should be given’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• विप्राय: to a brāhmaṇa
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्

• शीलिने: of good conduct
• शीलिने: Sampradana (Recipient qualifier/सम्प्रदान-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शीलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्; विशेषणम् (विप्राय)

• विशेषात्: especially/from special(ly)
• विशेषात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; हेतौ (as cause/especially)

• विष्णुभक्ताय: to a devotee of Viṣṇu
• विष्णुभक्ताय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (विष्णोः भक्तः); पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्

• सम्यक्: properly/fully
• सम्यक्: Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• यात्राफलम्: the fruit of the pilgrimage
• यात्राफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (यात्रायाः फलम्); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Speaker

Narrative voice (contextual Purāṇic instruction within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Ratneśvara/Anaṅgeśvara context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, a pilgrim offers a neatly arranged bed and bedding to a serene, virtuous brāhmaṇa who bears Vaiṣṇava marks; the sea-temple backdrop suggests the completion of yātrā.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• brāhmaṇa (vipra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is perfected through dharmic giving—especially charity offered to the worthy and devoted.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (the Prabhāsa sacred region) as taught in the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śayyā-dāna (donation of a bed) to a virtuous brāhmaṇa, particularly a Viṣṇu devotee, for attaining full pilgrimage merit.