त्वष्टारं चैव काश्मीरे चरित्रे रत्नसंभवम् । पुष्करे हेमगर्भस्थं विद्यात्सूर्यं गभस्तिके
tvaṣṭāraṃ caiva kāśmīre caritre ratnasaṃbhavam | puṣkare hemagarbhasthaṃ vidyātsūryaṃ gabhastike
کاشمیر میں وہ “توشٹر” ہے؛ چرتِر میں “رتن سنبھَو”؛ پشکر میں “ہیم گربھستھ”؛ اور گبھستِکا میں اس سورج کو “سوریہ” ہی جاننا چاہیے۔
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Tirtha: Kāśmīra (Tvaṣṭṛ); Caritra (Ratnasaṃbhava); Puṣkara (Hemagarbhastha); Gabhastikā (Sūrya)
Type: kshetra
Scene: Four sacred scenes: Kashmir valley with Sūrya as Tvaṣṭṛ crafting a luminous wheel; Caritra with Sūrya emerging amid jewels as Ratnasaṃbhava; Pushkar lake with pilgrims bathing and Sūrya as Hemagarbhastha within a golden orb; Gabhastikā with rays (gabhasti) streaming like threads of light over a shrine, labeled simply ‘Sūrya’.
Knowing the deity’s sacred names tied to tīrthas is part of pilgrimage-dharma and preserves the map of sanctity.
Kāśmīra, Caritra, Puṣkara, and Gabhastikā are cited as places of Sūrya’s special appellations.
Only the instruction ‘vidyāt’ (one should know) is implied; no explicit vrata or offering is described.