Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

कर्पूरं कुसुमं चैव मृगनाभिं सुचन्दनम् । पुष्पाणि च सुगन्धानि नैवेद्यं घृतपायसम् । निवेद्य देव्यै तत्सर्वं दंपत्योः परिधापयेत्

karpūraṃ kusumaṃ caiva mṛganābhiṃ sucandanam | puṣpāṇi ca sugandhāni naivedyaṃ ghṛtapāyasam | nivedya devyai tatsarvaṃ daṃpatyoḥ paridhāpayet

دیوی کو کافور، پھول، مُشک (مِرگنابھی)، عمدہ چندن، خوشبودار پُشپ اور گھی والی کھیر کا نَیویدیہ پیش کرو؛ یہ سب نذر کرکے پھر جوڑے کو وہی مبارک اشیا/مالائیں پہناؤ۔

karpūramcamphor
karpūram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkarpūra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
kusumama flower
kusumam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkusuma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction ‘and’
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; अवधारण) — emphatic particle
mṛga-nābhimmusk
mṛga-nābhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + nābhi (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; ‘deer-navel’ = musk), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
su-candanamfine sandalwood
su-candanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + candana (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय; ‘good sandal’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
puṣpāṇiflowers
puṣpāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — Accusative Plural
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
su-gandhānifragrant
su-gandhāni:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + gandha (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय; ‘good-smelling’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — Accusative Plural; विशेषण
naivedyamfood offering
naivedyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnaivedya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
ghṛta-pāyasamghee sweet-rice (pāyasa)
ghṛta-pāyasam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootghṛta (प्रातिपदिक) + pāyasa (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; ‘ghee-rice-pudding’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular
nivedyahaving offered
nivedya:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (विद् धातु, causative/denom. निवेदय-) + ktvā/lyap (ल्यप्)
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — ‘having offered/presented’
devyaito the देवी (goddess)
devyai:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन — Dative Singular
tatthat
tat:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular; सर्वनाम; विशेषण
sarvamall
sarvam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Accusative Singular; विशेषण
daṃpatyoḥof the couple (husband and wife)
daṃpatyoḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaṃpatī (प्रातिपदिक; द्विवचनान्त-युगलार्थ)
Formपुंलिङ्ग (युगलार्थ), षष्ठी (6th), द्विवचन — Genitive Dual
paridhāpayetshould have (them) put on / should clothe
paridhāpayet:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-dhā (धा धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रत्यय — ‘should cause to put on/should clothe’

Not explicit in verse (context: Māhātmya narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Duḥkhāntakāriṇī Tilāgaurī (contextual Devī-sthāna within Prabhāsakṣetra)

Type: kshetra

Scene: A Devī shrine in Prabhāsa: a priest and a married couple present camphor, flowers, musk, sandal paste, and a bowl of ghṛta-pāyasa; after offering, the couple is adorned with the blessed garland/cloth as prasāda.

D
Devī (Śītalā/Tilāgaurī context)

FAQs

Devotional worship is expressed through purity, fragrance, and food-offerings, sanctifying household life and partnership.

Prabhāsakṣetra, where the Goddess’s worship is detailed with specific upacāras.

Offer fragrant substances and ghṛta-pāyasa as naivedya to the Devī, then have the couple wear the sanctified items.