Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एवं देवि समाख्यातं महाकालीमहोदयम् । क्षेत्रपीठं महादेवि मन्त्रसिद्धिप्रदायकम्

Transliteration

evaṃ devi samākhyātaṃ mahākālīmahodayam | kṣetrapīṭhaṃ mahādevi mantrasiddhipradāyakam

Translation

یوں، اے دیوی، مہاکالی کے عظیم ظہور کا بیان کیا گیا۔ یہ مقدس کھیتر میں ایک پیٹھ ہے، اے مہادیوی، جو منتر سادھنا میں سدھی عطا کرتا ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: “thus/in this manner”)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• समाख्यातम्: has been described
• समाख्यातम्: Karma (Predicate complement/कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “(has been) declared/told”

• महाकालीमहोदयम्: the great manifestation/glory of Mahākālī
• महाकालीमहोदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महाकाली (प्रातिपदिक) + महोदय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देश-तत्पुरुष: “महाकाल्याः महोदयः”); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; द्वितीया, एकवचन (object/apposition to समाख्यातम्)

• क्षेत्रपीठम्: the sacred seat of the kṣetra
• क्षेत्रपीठम्: Karma (Object/Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष: “क्षेत्रस्य पीठम्”); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; समाख्यातम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

• महादेवि: O great Goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• मन्त्रसिद्धिप्रदायकम्: bestowing mantra-accomplishment
• मन्त्रसिद्धिप्रदायकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष: “मन्त्रसिद्धेः प्रदायकम्/मन्त्रसिद्धिं प्रददाति”); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; क्षेत्रपीठम्/महाकालीमहोदयम् इत्यस्य विशेषण

Speaker

Īśvara (Śiva) (addressing Devī as listener in this segment)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahākālī-pīṭha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Mahādevī)

Visual Art Cues

Scene: Revelation of the Mahākālī ‘seat’ inside the holy field: a sanctum or raised platform (pīṭha) radiating power; sādhakas approach for mantra-siddhi.

Characters & Entities

• Mahākālī
• Devī
• Mahādevī
• Kṣetra-pīṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography (kṣetra) is not merely symbolic—specific pīṭhas are portrayed as spiritually potent, supporting mantra-discipline and inner attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Mahākālī-related kṣetra-pīṭha within Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra Māhātmya).

What ritualistic prescription is mentioned?

No step-by-step rite here; it highlights the fruit: mantra-siddhi obtained through practice connected to this pīṭha.