Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

फलतृतीयां नारी च कुर्याद्वै तत्र भाविता । वर्षमेकं सिते पक्षे देवीं पूज्य विधानतः । फलानि ब्राह्मणे देयान्येव नूनं विधानतः

phalatṛtīyāṃ nārī ca kuryādvai tatra bhāvitā | varṣamekaṃ site pakṣe devīṃ pūjya vidhānataḥ | phalāni brāhmaṇe deyānyeva nūnaṃ vidhānataḥ

وہاں عورت یکسو نیت سے ‘پھل تِرتیا’ کا ورت کرے۔ ایک برس تک، شُکل پکش میں، قاعدے کے مطابق دیوی کی پوجا کرے؛ اور مقررہ طریقے سے یقیناً برہمن کو پھل دان کرے۔

फलतृतीयाम्the Phala-tṛtīyā (festival/tithi)
फलतृतीयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल + तृतीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तिथिनाम; तत्पुरुषः (फल-सम्बद्धा तृतीया)
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थः (should perform)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
भाविताprepared, intent (devoutly disposed)
भाविता:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नारी’ इत्यस्य विशेषणम्; भाविता = संस्कृता/दीक्षिता/प्रेरिता (prepared/intent)
वर्षम्for a year
वर्षम्:
Karma (Extent of time/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (duration)
एकम्one
एकम्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्षम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सितेin the bright (fortnight)
सिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘पक्षे’ इत्यस्य विशेषणम् (in the bright)
पक्षेin the fortnight
पक्षे:
Adhikarana (Time-locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूज्यhaving worshipped
पूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + ल्यप्/य (कृदन्त; absolutive-like in sense here)
Formकृदन्त (क्त्वार्थे अव्ययभाव-प्रायः); ‘पूजित्वा/पूज्य’ = having worshipped; क्रियाविशेषण-भावः
विधानतःaccording to rule
विधानतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; ‘विधानेन/विधानानुसारम्’
फलानिfruits
फलानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अत्र कर्मरूपेण (objects to be given)
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
देयानिshould be given
देयानि:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त; gerundive)
Formयत्-प्रत्ययान्त विध्यर्थक कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘फलानि’ इत्यस्य विशेषणम् (to be given)
एवcertainly
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (certainly)
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (surely)
विधानतःas prescribed
विधानतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; ‘विधानेन/विधानानुसारम्’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Phala-tṛtīyā observance site)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A devoted woman performs Phala-tṛtīyā at Prabhāsa, worshipping the Goddess through the bright fortnights over a year, then offering baskets of fruits to a brāhmaṇa as prescribed.

D
Devī (Mahākālī context)
P
Phala-tṛtīyā
B
Brāhmaṇa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Devotion is completed by generosity—worship joined with dāna is portrayed as a dharmic path to grace.

The observance is framed as being performed “there” in Prabhāsakṣetra, within the Mahākālī/pīṭha context.

Observe Phala-tṛtīyā; worship the Goddess in the bright fortnight for one year; give fruits as dāna to a brāhmaṇa according to rule.