Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

Devanagari script

तत्कालान्तरमारभ्य उग्रसेनेश्वरोऽभवत् । पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

Transliteration

tatkālāntaramārabhya ugraseneśvaro'bhavat | pāpaghnaṃ sarvajaṃtūnāṃ darśanātsparśanādapi

Translation

اسی وقت سے وہ اُگْرَسینیشور کے نام سے معروف ہوا؛ جو تمام جانداروں کے گناہ محض دیدار سے بھی اور لمس سے بھی مٹا دیتا ہے۔

Word by Word

• तत्कालान्तरम्: after that time / thereafter
• तत्कालान्तरम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तत् + काल + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्मिन् काले अन्तरम्)

• आरभ्य: starting from
• आरभ्य: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + रभ् (धातु)
• Form: ल्यबन्त-अव्यय (absolutive in -ya; ‘starting from’)

• उग्रसेनेश्वरः: lord of Ugrasena / Ugraseneśvara
• उग्रसेनेश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उग्रसेन + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उग्रसेनस्य ईश्वरः)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पापघ्नम्: destroyer of sins
• पापघ्नम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (उग्रसेनेश्वरम्/तत्-तीर्थम्); तत्पुरुषः (पापं हन्ति)

• सर्वजन्तूनाम्: of all beings
• सर्वजन्तूनाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व + जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे जन्तवः)

• दर्शनात्: from seeing / by sight
• दर्शनात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• स्पर्शनात्: from touching / by touch
• स्पर्शनात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ugraseneśvara (at Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, a newly renowned Śiva-liṅga is hailed as Ugraseneśvara; pilgrims approach with folded hands, some touching the pedestal, others receiving darśana, while the sea-breeze and tīrtha ambience suggest universal purification.

Characters & Entities

• Ugraseneśvara
• Prabhāsa-kṣetra
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrthas and liṅgas carry purifying power; approaching them with reverence brings cleansing of pāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ugraseneśvara (a Śiva-liṅga) in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing) and sparśana (touching) are presented as efficacious devotional acts for purification.