Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 129

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya ugraseneśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonatriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں معزز شری اسکند مہاپُران—اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا—کے ساتویں (پرابھاس) کھنڈ میں، پہلے حصے ‘پرابھاس کشترا ماہاتمیہ’ کے اندر ‘اُگرسینیشور کی عظمت کے بیان’ کے عنوان سے ایک سو انتیسواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; समाप्त्यर्थ/उद्धरणसूचक

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कन्दः) / ग्रन्थनाम-निर्देशे अधिकरण

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) collection
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः) — ‘in the eighty-one-thousand (collection)’

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यम्: the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम: (entitled) ‘Description of the Māhātmya of Ugraseneśvara’
• उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम: Visheshana (Appositive/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: उग्रसेन (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-षष्ठी-तत्पुरुषः: (उग्रसेनेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्) + ‘नाम’ इति नामनिर्देशः

• एकोनत्रिंशदुत्तरशततमः: one hundred twenty-ninth
• एकोनत्रिंशदुत्तरशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकोनत्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु/संख्यासमासः— ‘शततमः’ (100th) ‘उत्तर’ (plus) ‘एकोनत्रिंशत्’ (29) = 129th

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Colophon / redactional closure (not a narrative speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ugraseneśvara (contextual; chapter-title)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (frame) / Devī (immediate dialogue)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-like colophon scene: sages and pilgrims at Prabhāsa, with a scribe or reciter concluding the Ugraseneśvara-māhātmya; in the background, the coastal sacred landscape with multiple shrines indicated as a pilgrimage map.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetramāhātmya
• Ugraseneśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking the completion of a chapter; its value is textual—confirming the scope and title of the Māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, particularly through the chapter dedicated to Ugraseneśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse functions as a chapter-end identification.