Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

प्रहस्त उवाच । राक्षसेश महाबाहो शिवक्षेत्रं निजं प्रभो । प्रभासेति समाख्यातं गणगन्धर्वसेवितम्

prahasta uvāca | rākṣaseśa mahābāho śivakṣetraṃ nijaṃ prabho | prabhāseti samākhyātaṃ gaṇagandharvasevitam

پراہست نے کہا: “اے راکشسوں کے سردار، اے قوی بازو آقا! یہ شِو کا اپنا مقدس کْشَیتر ہے۔ یہ ‘پربھاس’ کے نام سے مشہور ہے، اور یہاں شِو کے گن اور گندھرو خدمت گزار ہیں۔”

प्रहस्तःPrahasta
प्रहस्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
राक्षसेशO lord of the Rakshasas
राक्षसेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षस-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (rākṣasānām īśaḥ)
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् बाहुः यस्य)
शिवक्षेत्रम्Shiva’s sacred field
शिवक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śivasya kṣetram)
निजम्own, proper
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying śivakṣetram)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
प्रभासPrabhāsa
प्रभास:
Pratipadya (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
समाख्यातम्called, named
समाख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम् (of śivakṣetram)
गणगन्धर्वसेवितम्served by the Gaṇas and Gandharvas
गणगन्धर्वसेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगण-गन्धर्व-सेवित (प्रातिपदिक; सेव् धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (gaṇaiḥ gandharvaiś ca sevitam)

Prahasta

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Rākṣaseśa

Scene: Prahasta proclaims before the rākṣasa-lord: ‘This is Prabhāsa, Śiva’s own kṣetra,’ while ethereal gaṇas and gandharvas appear in the air, indicating perpetual attendance.

P
Prahasta
R
Rāvaṇa
Ś
Śiva
P
Prabhāsa
G
Gaṇas
G
Gandharvas

FAQs

A true tīrtha is defined by divine ownership—Prabhāsa is proclaimed as Śiva’s own realm, worthy of reverence.

Prabhāsa Kṣetra, explicitly named and praised as Śiva’s sacred domain.

No explicit prescription; the verse establishes the site’s identity and sanctity.