Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

Devanagari script

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि योगिनीनां महोदयम् । सर्वरक्षाकरं दिव्यं महाभयविनाशनम्

Transliteration

īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi yoginīnāṃ mahodayam | sarvarakṣākaraṃ divyaṃ mahābhayavināśanam

Translation

ایشور نے کہا: “سن اے دیوی! میں یوگنیوں کے عظیم ظہور کا بیان کروں گا—وہ الٰہی ہے، ہر طرح کی حفاظت عطا کرتا ہے، اور بڑے خوف کو مٹا دیتا ہے۔”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन

• प्रवक्ष्यामि: I will declare
• प्रवक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• योगिनीनाम्: of the yoginīs
• योगिनीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• महोदयम्: the great manifestation/glory
• महोदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (‘महान् उदयः’)

• सर्वरक्षाकरम्: granting all protection
• सर्वरक्षाकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + रक्षा + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘महोदयम्’ इत्यस्य विशेषणम्; तत्पुरुषः (‘सर्वेषां रक्षां करोति’)

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘महोदयम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• महाभयविनाशनम्: destroying great fear
• महाभयविनाशनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा + भय + विनाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘महोदयम्’ इत्यस्य विशेषणम्; तत्पुरुषः (‘महाभयं विनाशयति’)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Īśvara, calm and authoritative, begins a solemn revelation: he promises to declare the divine, protective, fear-destroying manifestation of the Yoginīs to the Goddess.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī
• Yoginīs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge (especially divine name-lists and forms) is portrayed as protective and fear-dispelling when received with reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the setting for revealing the Yoginīs’ divine protective power.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied śravaṇa (hearing) and later recitation/remembering of Yoginī-glories for protection.