Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तिलहेमप्रदानं च पिण्डदानं च तत्र वै । पितॄनुद्दिश्य दद्याद्वै तेषां प्रेतत्वमुक्तये

Transliteration

tilahemapradānaṃ ca piṇḍadānaṃ ca tatra vai | pitṝnuddiśya dadyādvai teṣāṃ pretatvamuktaye

Translation

وہاں تل اور سونے کا دان، اور پِنڈ دان بھی کرنا چاہیے۔ پِتروں کے نام پر یہ نذر دے، تاکہ وہ پریت بھاؤ (بھٹکتی حالت) سے نجات پائیں۔

Word by Word

• तिलहेमप्रदानम्: offering of sesame and gold
• तिलहेमप्रदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + हेम (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तिलस्य हेमस्य च प्रदानम् (षष्ठी-तत्पुरुष/समाहारार्थे)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• पिण्डदानम्: offering of funeral rice-balls
• पिण्डदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—पिण्डस्य दानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चय/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन

• उद्दिश्य: having intended/for (them)
• उद्दिश्य: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: उद्+दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘उद्दिश्य’ = उद्दिश् धातोः क्त्वा; अर्थः—उद्देश्य/प्रयोजनं कृत्वा

• दद्याद्: should give
• दद्याद्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चय/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम

• प्रेतत्वमुक्तये: for release from the state of being a preta
• प्रेतत्वमुक्तये: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्रेतत्व (प्रातिपदिक) + मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—प्रेतत्वस्य मुक्तिः/मुक्तये (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narratorial voice within the Māhātmya (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (pitṛ-kārya spot within the kṣetra)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On the Prabhāsa shore/near a sacred water spot, a householder offers piṇḍas and tila with solemn devotion, invoking Pitṛs; priests guide the rite; the mood is compassionate and liberative.

Characters & Entities

• Pitṛs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred giving and ancestor-offerings performed at a holy place are upheld as powerful acts of compassion that aid the departed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, within the Bhūtanātheśvara Māhātmya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tila-dāna (sesame charity), hema-dāna (gold charity), and piṇḍa-dāna dedicated to the Pitṛs for release from preta-condition.