Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

नूनं दशरथो राजा तीर्थे चास्मिन्समीहते । त्वया दत्तं शुभं पिण्डं ततः स दर्शनं गतः

Transliteration

nūnaṃ daśaratho rājā tīrthe cāsminsamīhate | tvayā dattaṃ śubhaṃ piṇḍaṃ tataḥ sa darśanaṃ gataḥ

Translation

“یقیناً راجا دشرَتھ اسی تیرتھ میں اپنا بھلا چاہتا ہے۔ تمہارے دیے ہوئے شُبھ پِنڈ کے سبب ہی وہ درشن کے طور پر ظاہر ہوا ہے۔”

Word by Word

• नूनम्: surely, indeed
• नूनम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of certainty)

• दशरथः: Daśaratha
• दशरथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दशरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative); एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; दशरथस्य विशेषणरूपेण (appositional)

• तीर्थे: at the sacred ford/place of pilgrimage
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative); एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुं/नपुंसक; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• समीहते: desires, strives for
• समीहते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-ईह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); प्रथम-पुरुष (3rd person); एकवचन; आत्मनेपद

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agentive instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental); एकवचन

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन; पिण्डम् इति विशेषण

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; पिण्डम् इति विशेषण

• पिण्डम्: funeral rice-ball offering
• पिण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• ततः: thereupon, from that
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थे (ablatival/temporal adverb)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• दर्शनम्: vision, audience
• दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• गतः: went, attained
• गतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्तरि प्रयोग

Speaker

Brāhmaṇas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣkara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Rāma

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas reassure Rāma that Daśaratha sought benefit at this tīrtha and appeared because Rāma offered an auspicious piṇḍa.

Characters & Entities

• Rāma
• Daśaratha
• Puṣkara-tīrtha
• Piṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Piṇḍa-offerings done with faith at a tīrtha can bring tangible signs of Pitṛ satisfaction and connection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha being discussed in this passage is Puṣkara-tīrtha at Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Piṇḍa-dāna as part of Śrāddha for ancestors.