Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 11›Shloka 92
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

Devanagari script

पृष्टयापि न वाच्यं ते तथैतद्गमनं मम । तेनास्मि नामसंज्ञेति वाच्यसे तत्प्रतिष्ठया

Transliteration

pṛṣṭayāpi na vācyaṃ te tathaitadgamanaṃ mama | tenāsmi nāmasaṃjñeti vācyase tatpratiṣṭhayā

Translation

“پوچھے جانے پر بھی، آپ کو اس بارے میں نہیں بولنا چاہیے اور نہ ہی میری روانگی کا ذکر کرنا چاہیے۔ اس انتظام کی وجہ سے، آپ کا نام 'سنجنا' پکارا جائے گا۔”

Word by Word
पृष्टयाeven when asked
पृष्टया:
Nimitta (Condition)
TypeVerb
Rootपृच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘पृष्ट’ + तृतीया-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग (instrumental of condition: ‘when asked’); here with अपि
अपिeven
अपि:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि = even)
नnot
न:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
वाच्यम्to be spoken/told
वाच्यम्:
Kriya (Obligation)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘to be spoken’
तेby you/for you (you must)
ते:
Sampradana (Obliged person)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (तुभ्यम्) — enclitic ‘ते’
तथाthus
तथा:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक) — ‘thus/in the same way’
एतत्this
एतत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गमनम्departure/going
गमनम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगम् (धातु)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त कृदन्त-नाम (action noun); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘going/departure’
ममof me/my
मम:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Reason)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग — ‘therefore/by that’
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नामसंज्ञा(my) name is ‘Saṃjñā’
नामसंज्ञा:
Predicate nominative
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नाम्नः संज्ञा) — ‘name/designation’
इतिthus
इति:
Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण-चिह्न)
वाच्यसेyou should be called
वाच्यसे:
Kriya (Injunction)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive sense) — ‘you are to be called/you should be called’
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (तस्य) — in compound relation with प्रतिष्ठया
प्रतिष्ठयाby that establishment/arrangement
प्रतिष्ठया:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Saṃjñā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Chāyā

Visual Art Cues

Scene: Saṃjñā emphasizes absolute secrecy even if questioned, and declares that Chāyā will bear the name ‘Saṃjñā’ by that established arrangement.

Characters & Entities
S
Saṃjñā
C
Chāyā
B
Bhagavat (Sūrya implied)

FAQs

Names and roles carry dharmic weight; assuming a role demands discipline, restraint, and consistency.

The verse is part of the Prabhāsakṣetra Māhātmya (Prabhāsa) narrative framework.

None; it concerns secrecy and role-identification.

←Previous Verse
Next Verse→