Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

अथवा दक्षसंशप्तेनेन्दुना निष्प्रभेणच । तत्र देवि प्रभा लब्धा तेन प्राभासिकं स्मृतम् । प्रोद्दधे भारती देवी ह्यौर्वाग्निं वडवानलम्

athavā dakṣasaṃśaptenendunā niṣprabheṇaca | tatra devi prabhā labdhā tena prābhāsikaṃ smṛtam | proddadhe bhāratī devī hyaurvāgniṃ vaḍavānalam

“یا پھر: جب دکش کے شاپ سے چاند بے نور ہو گیا، اے دیوی، اس نے وہیں اپنی روشنی دوبارہ پائی؛ اسی لیے اسے ‘پرابھاسِک’ یاد کیا جاتا ہے۔ وہیں بھارتی دیوی نے اوروَ آگنی، یعنی سمندر کی باڑوانل آگ کو بھی ظاہر کیا۔”

athaor else
atha:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formविकल्प/प्रस्तावक अव्यय
or
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
dakṣa-saṃśaptenacursed by Dakṣa
dakṣa-saṃśaptena:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdakṣa (प्रातिपदिक) + saṃśapta (शप् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तृतीया-समर्थनार्थे; षष्ठी-तत्पुरुष (दक्षेण सं-शप्तः)
indunāby the Moon
indunā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootindu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
niṣprabheṇalusterless, without radiance
niṣprabheṇa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣprabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
prabhāradiance
prabhā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
labdhāwas obtained, was regained
labdhā:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabdhā (लभ् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
tenaby that, therefore
tena:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु-करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
prābhāsikamPrābhāsika (name)
prābhāsikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprābhāsika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
smṛtamis remembered/called
smṛtam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛta (स्मृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
proddadhebrought forth, produced
proddadhe:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootud-dhā (धा धातु; उपसर्ग: प्र + उद्)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
bhāratīBhāratī (Sarasvatī)
bhāratī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāratī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
devīthe goddess
devī:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/हेतुवाचक अव्यय (particle)
aurvāgnimthe Aurva fire
aurvāgnim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaurva-agni (aurva + agni प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (और्वः अग्निः)
vaḍavānalamthe submarine fire (Vaḍavānala)
vaḍavānalam:
Karma (Apposition/Object/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootvaḍavā-anala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (वडवायाः अनलः)

Śiva (deduced)

Tirtha: Prābhāsika (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: The Moon, once dim, is shown regaining a silver halo above Prabhāsa, while beneath the ocean a fierce horse-faced/submarine blaze (Vaḍavānala) flares; Bhāratī Devī manifests the fire as a cosmic act.

D
Dakṣa
C
Candra (Indu)
B
Bhāratī Devī (Sarasvatī)
A
Aurvāgni
V
Vaḍavānala
P
Prabhāsa

FAQs

A kṣetra becomes famed as a place of restoration—where lost splendor returns and divine powers manifest for cosmic balance.

Prabhāsa/Prābhāsika Kṣetra, associated with the Moon’s regained radiance and the manifestation of Vaḍavānala.

No direct prescription is stated; the verse provides mythic causation for the site’s sanctity.