Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 124

Devanagari script

तव प्रसादाच्चरणो न पतेद्भगवन्यथा । मातृशापादयं मेऽद्य तथा चिंतय गोपते

Transliteration

tava prasādāccaraṇo na patedbhagavanyathā | mātṛśāpādayaṃ me'dya tathā ciṃtaya gopate

Translation

اے بھگوان، آپ کے پرساد سے میرا قدم نہ گرے۔ چونکہ آج یہ ماں کے شاپ سے پیدا ہوا ہے، اے گوپتی، اس کا مناسب فیصلہ فرمائیں۔

Word by Word

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्

• चरणः: foot
• चरणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• पतेत्: should fall
• पतेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• भगवन्: O Lord
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• यथा: so that/as
• यथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारार्थक-अव्ययम् (as/so that)

• मातृशापात्: from the mother's curse
• मातृशापात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मातृ + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: मातुः शापः); पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Genitive/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time: today/now)

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारार्थक-अव्ययम् (thus/accordingly)

• चिन्तय: consider/think
• चिन्तय: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• गोपते: O lord of cows (protector)
• गोपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गोपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Yama

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee prays to the Lord as protector (Gopati): hands folded, one foot poised but miraculously steadied by divine grace; a subtle aura or divine presence intervenes.

Characters & Entities

• Yama
• Gopati (epithet of a protecting Lord; contextually Sūrya as guardian/father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when bound by a curse, one turns to rightful authority and divine grace for a dhārmic resolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The prayer occurs within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, a sacred geography section of the Skanda Purana.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse models supplication (prārthanā) seeking protective grace.