Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

तत्त्वं भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजितासि मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुचिस्मिते

Transliteration

tattvaṃ bhartṛgṛhaṃ gaccha dṛṣṭo'haṃ pūjitāsi me | punarāgamanaṃ kāryaṃ darśanāya śucismite

Translation

پس تم اپنے شوہر کے گھر جاؤ۔ میں نے تمہیں دیکھ لیا اور تم نے میری پوجا کی۔ مگر اے پاکیزہ تبسم والی، میرے درشن کے لیے پھر لوٹ آنا۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• भर्तृगृहम्: husband’s house
• भर्तृगृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• पूजिता: honoured/worshipped
• पूजिता: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP)

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: to me / of me
• मे: Sampradana/Possessor (Dative/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी) / चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आगमनम्: return/coming back
• आगमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आ+गम् (धातु) → आगमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• कार्यम्: to be done/should be done
• कार्यम्: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्/ण्यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done)

• दर्शनाय: for (my) seeing/for a visit
• दर्शनाय: Sampradana/Prayojana (Purpose-dative)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• शुचिस्मिते: O one with a pure smile
• शुचिस्मिते: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Viśvakarmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A benevolent elder/father-figure blesses a devoted woman, instructing her to return to her husband’s home yet to come back again for darśana; the mood is tender, with a sense of sacred farewell at a holy place.

Characters & Entities

• Viśvakarmā
• daughter (Saṃjñā, implied)
• darśana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma balances duty with affection: fulfill rightful obligations, yet keep sacred relationships through darśana and respectful return.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; the verse itself highlights dharma rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; the act of pūjā (honoring the father) and seeking darśana is implied as devotional etiquette.