Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

लिंगं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम् । वसूनां पञ्चमो योऽसावनिलः परिकीर्तितः

Transliteration

liṃgaṃ mahāprabhāvaṃ hi darśanātpāpanāśanam | vasūnāṃ pañcamo yo'sāvanilaḥ parikīrtitaḥ

Translation

وہ لِنگ بے شک عظیم تاثیر والا ہے؛ محض اس کے درشن سے گناہ مٹ جاتے ہیں۔ جسے انیل کہا جاتا ہے، وہ وَسُوؤں میں پانچواں مشہور ہے۔

Word by Word

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन

• महाप्रभावम्: of great power
• महाप्रभावम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाप्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• दर्शनात्: from (its) seeing; by दर्शन
• दर्शनात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन

• पापनाशनम्: destroyer of sins
• पापनाशनम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापनाशन (प्रातिपदिक; पाप + नाशन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

• वसूनाम्: of the Vasus
• वसूनाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• पञ्चमः: the fifth
• पञ्चमः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन; विशेषण (अनिलः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन; निर्देशार्थ

• अनिलः: Anila (Wind)
• अनिलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन

• परिकीर्तितः: is proclaimed/said
• परिकीर्तितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘कथितः/उक्तः’

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Anileśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant Śiva-liṅga labeled Anileśvara, with a subtle wind motif (fluttering flags, swirling incense smoke). A devotee stands in añjali; above, a symbolic panel shows the Vasu Anila as a luminous vāyu-deity.

Characters & Entities

• Anileśvara
• Liṅga
• Anila
• Vasus

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of a consecrated liṅga in a famed tīrtha is itself a purifier, highlighting the sanctity of place and presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Anileśvara liṅga in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (reverent viewing) is emphasized as a merit-giving act; no additional rite is specified here.